Haham Lior yerleşimcilere Filistin zeytinlerini toplama izni verdi

İsrailli Haham Dov Lior, cuma günü yayımladığı dini fetvayla yerleşimcilerin işgal altındaki Batı Şeria'da yer alan Filistin bahçelerinden zeytin toplamasına izin verdi; haber 17 Ekim tarihli Al Jazeera haberinde yer aldı.

Haberde, cuma günü İsrail ordusunun ve yerleşimcilerin ürün toplayan Filistinlilere yönelik 34 saldırısında en az 19 kişinin yaralandığı belirtildi; Atlas360, Yesh Din'in eylül ayı sonundan bu yana 170 saldırı tespit ettiğini aktardı.

Al Jazeera'ye göre Lior'un fetvası, İsrail kısıtlamaları nedeniyle hasat sırasında bahçelere ulaşması engellenen Filistinli mülk sahiplerinin önceki yıllarda zaten bu ürünlerden faydalandığını savundu. Kararda, Yahudilerin Filistin toprakları üzerindeki mülkiyet iddialarını ilerletmek için meyveleri toplayabileceği ileri sürüldü.

Al Jazeera'nin aktardığına göre fetvada, “Yahudi halkı, her gün dualarımızda dile getirdiğimiz üzere, İsrail Toprakları'ndan asla vazgeçmedi” denildi. “Araplar bu toprakları hiçbir zaman Yahudi halkından veya herhangi bir Yahudiden satın almadı, bu nedenle topraklar onların elinde çalınmış topraktır.”

Haberde, Lior'un zeytinleri almayı “ek bir fazilet” olarak nitelendirdiği ve yerleşimcilerin “mülkiyetimizi göstermek” ve Tevrat'taki bir emri yerine getirmek amacıyla Yahudi topluluklarından uzaktaki “toprakları fethetmesi” gerektiğini söylediği belirtildi.

Fetva, diğer Yahudi dini otoritelerinin tepkisini çekti. Al Jazeera'ye göre Gush Etzion yerleşimlerinin dini konseyinden hahamlar, Filistinlilere ait ürünlerin yasa dışı biçimde toplanmasını hırsızlık, dine saygısızlık ve ahlaki bir kusur olarak niteledi.

800 ortodoks hahamdan oluşan Tzohar adlı kuruluş yaptığı açıklamada, mülke el koyma yetkisinin yalnızca devlette olduğunu bildirdi. Açıklamada, devlet Arapların zeytinler üzerindeki mülkiyetini tanıdığı sürece ürünün onlara ait olduğu eklendi.

İsrail siyaseti uzmanı Mamoun Abu Amer, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, diğer hahamların karşı çıkışının Lior'un tutumunu marjinal göstermeye yönelik siyasi baskıyı yansıtabileceğini söyledi. Abu Amer, İsrailli yetkililerin şiddet yanlısı yerleşimcileri yerleşimci toplumunu temsil eden bir kesim yerine sınırlı bir grup gibi sunmaya çalıştığını ifade etti.

Sol eğilimli Demokratlar Partisi'nden Knesset üyesi Gilad Kariv, Lior'u ve takipçilerini eleştirdi. Al Jazeera'nin aktardığına göre Kariv, “Bu konuda sessiz kalan herkes, Haham Dov Lior ve suçlularının kampına katılmış olur” dedi.

Al Jazeera, Lior'un Hilltop Youth da dahil olmak üzere aşırı sağcı yerleşimci gruplar arasında etkili olduğunu ve İsrail'deki Dini Siyonist hareketin önde gelen isimlerinden biri olduğunu aktardı. Haberde Lior'un, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir liderliğindeki aşırı sağcı Otzma Yehudit partisinin manevi rehberi olarak görev yaptığı belirtildi.

Haberde, hasat sırasındaki şiddetin İsrail seçimlerinden birkaç hafta önce yaşandığı ve aşırı sağcı partilerin yerleşimcilerden ve destekçilerinden destek aradığı ifade edildi. Atlas360, 14 Ekim'de Başbakan Benjamin Netanyahu'nun oylama öncesinde Filistin devletini reddettiğini bildirmişti.

Al Jazeera'nin haberinde, İsrail hükümetinin Lior'un fetvasına verdiği bir yanıta veya fetvayla bağlantılı herhangi bir yaptırım uygulamasına yer verilmedi.