Ukrayna, Yeni Gripen Savaş Uçakları ile Hava Gücünü Güçlendiriyor

Ukrayna Hava Kuvvetlerine Gripen Desteği

Ukrayna, hava kuvvetlerini güçlendirmek amacıyla İsveç yapımı Gripen savaş uçakları tedarik ediyor. Reuters haberine göre, ülke 90 milyar avroluk AB kredisinin 2,5 milyar avroluk kısmıyla 20 adet yeni nesil Gripen E savaş uçağı alacak. Ayrıca İsveç tarafından bağışlanan 16 adet eski model Gripen de ülkenin savunma kapasitesini artıracak.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Uppsala hava üssünde İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ile yaptığı anlaşmayı imzalarken, bu jetlerin ülkesi için yeni bir sayfa açacağını vurguladı. Bu tedarik, Gripen jetlerinin Rus rakiplerine karşı ilk kez yüksek yoğunluklu bir savaş ortamında deneneceği anlamına geliyor.

Gripen'in Özellikleri ve Ukrayna İçin Avantajları

Lockheed Martin F-35 gibi hayalet (stealth) yetenekleri ve uzun menzile sahip olmasa da Gripen'lar, Ukrayna'nın ihtiyaçlarına uygun birçok avantaja sahip. Özellikle zorlu koşullarda güvenilirlik ve esnek operasyon yeteneği önem taşıyor. İsveç Hava Kuvvetleri Filo Komutanı Robin Arvidsson, temel bakımların eldivenlerle bile yapılabildiğini, bunun kış aylarında saha operasyonları için kritik olduğunu belirtiyor.

F-35'ler gibi uçaklar genellikle güvenli hava üslerinden veya uçak gemilerinden operate edilirken, Gripen'lar herhangi bir düz yola iniş yapıp kalkış yapabilir. Bu özellik, uçakların daha geniş bir alana dağıtılmasını ve düşman saldırılarına karşı daha az savunmasız olmasını sağlıyor. Ukrayna Savunma Bakanlığı yetkilisi Oleksii Antoniuk, ülkenin NATO standartlarında hava üsleri kullanmadığını, yol ve toprak pistleri de kullandıklarını dile getirdi.

Antoniuk, altı kişilik bir ekibin Gripen'ı 10 dakikadan kısa sürede yakıt ikmali ve mühimmat yüklemesi yaparak tekrar göreve hazır hale getirebildiğini aktardı. Ayrıca, Gripen'ın saatlik operasyon maliyetinin 8.000 dolar civarında olması, F-35'in dörtte birinden az bir maliyetle uzun süreli yıpratma savaşında önemli bir avantaj sağlıyor. Uçağın Meteor hava-hava füzeleri, Rus savaş uçaklarını cepheden daha uzakta tutarak süzülme bombalarının etkinliğini azaltmada etkili olabilir.

Potansiyel Zorluklar ve Üretim Kapasitesi

Londra'daki Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü'nden (RUSI) Justin Bronk, Gripen'ın Ukrayna için uygunluğunu onaylasa da, bu uçakların tek başına tam hava üstünlüğü sağlamayacağını belirtiyor. Rusya'nın karaya konuşlu hava savunma ağının hala oldukça güçlü olduğunu ekliyor. Hayalet yeteneği eksikliği ve daha hafif mühimmat taşıma kapasitesi de olası dezavantajlar arasında gösteriliyor.

Saab'ın üretim kapasitesi de önemli bir zorluk teşkil ediyor. Ukrayna'nın 20 adet talep etmesinden önce bile şirket 117 adet Gripen E siparişine sahipti. Saab, şu anda İsveç'te yılda yaklaşık 15 uçak üretebiliyor ve bu sayıyı 20-30'a çıkarmayı hedefliyor. Brezilya'da ek bir üretim hattı olsa da, teknolojik olarak gelişmiş bu tür ürünlerin üretimini artırmak kolay değil.

Saab CEO'su Micael Johansson, uzun süreli yatırım yaptıklarını ve gelecekte Ukrayna ile yerel üretim iş birliğinin gerçekleşebileceğini belirtti.