Trump’tan Kanada’ya tarife misillemesi: Motosiklet, süt ürünleri ve alkollü içeceklere yasak

Kanada tarifeleri, ABD'nin 29 Eylül'de üç ürün grubunda ithalat yasağına geçmesiyle otomotiv, süt ve içki ticaretini yeniden sıkıştırdı.

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray bildirimlerine göre 1930 tarihli Tarife Yasası'nın 338. bölümü kapsamında Kanada'ya karşı beş yeni başkanlık bildirisi imzaladı. Düzenlemeler motorlu taşıtlar, süt ürünleri ve alkollü içecekler üzerinden iki ülke arasındaki ticari anlaşmazlığı genişletti.

Beyaz Saray, adımı Kanada'nın otomotiv tarifeleri düzenlemesini sürdürmesi, süt ürünlerinde tarife kontenjanı ayrımcılığı yaptığı iddiası ve Amerikan menşeli alkollü içeceklere eyalet düzeyinde getirilen kısıtlamalarla ilişkilendirdi. Bu iddialar, ABD yönetiminin yayımladığı bildirilerde yer alan gerekçelere dayanıyor.

29 Eylül yasağı

Trump'ın imzaladığı üç bildiri, daha önce %50 ek gümrük vergisine tabi olan Kanada menşeli belirli motosikletlerin, süt ürünlerinin ve alkollü içeceklerin ABD'ye girişini 29 Eylül itibarıyla yasaklıyor. Önceki rejimde aynı ürünler ithal edilebiliyor, ancak ek vergiye tabi tutuluyordu.

Geçiş hükmü, yasağın başladığı tarihten önce ABD'ye gelmiş ürünleri ayrı tutuyor. Bildirilere göre serbest dolaşıma sokulmamış veya antrepodan tüketime çekilmemiş mallar, yasak yerine yüzde elli ek gümrük vergisiyle karşılaşmaya devam edecek.

Metinlerde ayrıca yargı ya da idari süreçler için otomatik bir geri dönüş mekanizması yer aldı. İthalat yasağı geçersiz kılınırsa, ilgili ürünlere yeniden yüzde elli ek gümrük vergisi uygulanacak.

Listeler 15 Eylül'de değişti

Diğer iki bildiri, Kanada'nın motorlu araç ve alkollü içecek politikalarına misilleme olarak yürürlüğe konan yüzde elli ek vergi listelerini 15 Eylül'den geçerli olmak üzere revize etti. Beyaz Saray, bazı ürünlerin kapsama alındığını, bazı ürünlerin ise listeden çıkarıldığını bildirdi.

Bu değişiklikler, üst düzey ekonomi yetkililerinin tavsiyeleri ve kamu yararı gerekçesiyle açıklandı. Bildiriler hangi ürünlerin daha ağır maliyetle karşılaşacağını ve hangilerinin önceki listeden ayrıldığını ticari sınıflandırma düzeyinde belirliyor.

İthalatçılar açısından temel fark, yüzde elli verginin artık bazı kalemlerde nihai sınır olmaktan çıkması. Ürün yasak kapsamına girdiyse, maliyet artışı yerine doğrudan tedarik kesintisi riski öne çıkıyor.

Ağustos müzakereleri sonuç vermedi

ABD yönetimi temmuz ayında Kanada'nın Amerikan ürünlerine karşı ayrımcı uygulamalar yürüttüğünü ileri sürerek belirli Kanada mallarına yüzde elli ek gümrük vergisi getireceğini duyurmuştu. O dönemde yayımlanan üç bildiri, şaraptan hokey sopalarına ve çimentoya kadar farklı ürün gruplarını kapsıyordu.

Bu ilk tarife paketinin 19 Ağustos'ta yürürlüğe girmesi planlanmıştı. Ancak ABD tarafı, müzakere taahhütleri doğrultusunda uygulamayı 18 Ağustos'ta üç gün askıya aldı; görüşmelerden sonuç alınamadığının açıklanmasının ardından vergiler 22 Ağustos'ta başladı.

Kanada da ABD'nin yüzde elli tarifelerine karşı belirli Amerikan ürünlerine yüzde 15, yüzde 25 veya yüzde elli oranlarında gümrük vergisi uygulayacağını bildirdi. Kanada'nın karşı tarifeleri, ABD paketinin yürürlüğe girmesinden yaklaşık iki hafta sonra 8 Eylül'de uygulanmaya başladı.

Yasakların yürürlükte kalması halinde sınır ötesi tedarikçiler, özellikle özel ürünlerde alternatif pazar veya ikame tedarik aramak zorunda kalabilir. Bu yol, ABD'deki ithalatçı ve perakendecilerin stok planlamasını daraltırken Kanada'daki üreticiler için satış kanalı riskini artırır.

Yargı ya da idari inceleme yasağı durdurursa, bildirilerdeki mekanizma yüzde elli ek verginin otomatik olarak geri gelmesini öngörüyor. Müzakereler yeniden açılırsa, en doğrudan etki ürün listelerinin daraltılması veya askıya alma sürelerinin uzatılması üzerinden görülebilir.