Trump: Ara seçimlerden sonra İran ile savaş bitmiş olur

ABD Başkanı Trump, İran anlaşması için kasımdaki ara seçim sonrasını işaret ederken Zelenski'den Rus dizel tesislerini hedef almamasını istedi.

İrlanda'da gazetecilere konuşan Trump, İran müzakereleri, Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına saldırıları, yapay zeka rekabeti ve İrlanda adasının siyasi geleceği hakkında aynı toplantıda değerlendirmeler yaptı. Açıklamalar, enerji fiyatları ile dış politika başlıklarının Beyaz Saray gündeminde birlikte ele alındığını gösterdi.

Enerji hesabı öne çıktı

Trump, İran tarafının anlaşma istediğini ve Washington ile temas kurduğunu savundu. Buna göre bir metnin kasımdaki ara seçimlerden önce tamamlanabileceğini, ancak seçimlerden sonra bitmiş olacağını söyledi.

Başkan, yakıt fiyatlarında hızlı bir düşüş beklediğini de dile getirdi. Bununla birlikte, ABD açısından uygun görmediği bir anlaşmaya imza atmayacağını belirterek müzakere çizgisini fiyat mesajından ayrı tuttu.

Ukrayna başlığında Trump, Volodimir Zelenski'ye Rusya'daki dizel yakıt tesislerini hedef almama çağrısı yaptı. Zelenski ile bu konuyu görüştüklerini söyleyen Trump, Ukrayna'nın hedeflere saldırabileceğini ancak dizel rafinerilerinin vurulmaması gerektiğini ifade etti.

Trump'ın gerekçesi, bu saldırıların dizel kıtlığına yol açtığı yönündeki değerlendirmesine dayanıyor. Eğer Ukrayna saldırı listesini daraltırsa, taşımacılık ve rafineri piyasaları üzerindeki kısa vadeli arz baskısı azalabilir; saldırılar aynı çizgide sürerse dizel fiyatları savaş gündeminin daha görünür bir parçası olur.

Çin ölçüsü yapay zekada

Yapay zeka konusunda Trump, ABD'nin Çin'in önünde olduğunu savundu ve bu üstünlüğün korunmasını istediğini söyledi. Sektöre kısıtlama getirebileceğini belirtirken, tartışmalarda gerçekleşmeyeceğini düşündüğü senaryoların da gündeme taşındığını ifade etti.

Trump, teknoloji yarışını doğrudan güç rekabeti olarak çerçeveledi: “Dünyanın en sofistike ülkesiyiz ve böyle kalmasını istiyorum çünkü yapay zekada kazanan her kimse kazanan odur.” Bu cümle, regülasyon ile rekabet arasındaki dengenin Beyaz Saray için yalnızca teknoloji politikası değil, stratejik üstünlük meselesi olduğunu ortaya koydu.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bu ay yapılması beklenen zirveye ilişkin de iptal ihtimalinden kaygı duymadığını söyledi. Trump, Şi ile ilişkilerinin çok iyi olduğunu belirterek diplomatik kanalın açık olduğu mesajını verdi.

Eğer zirve yapılırsa yapay zeka, enerji ve ticaret başlıklarının aynı diplomatik çerçevede ele alınması beklenebilir. Zirve ertelenirse teknoloji şirketleri ve çip tedarik zinciri için ana mesele, ABD'nin kısıtlama söylemini hangi düzenlemeye dönüştüreceği olur.

İrlanda ve Körfez mesajları

Trump, Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti'nin birleşmesi hakkındaki önceki sözlerini de savundu. İki tarafın bir araya gelmesini doğal gördüğünü, bunun kişisel bir görüş olduğunu ve yaptığı yorum için destek aldığını söyledi.

İran ile Körfez ülkeleri arasında 14 Eylül için planlanan bölgesel toplantı sorulduğunda ise mesafeli bir yanıt verdi. Trump, “Umurumda değil, onlara kalmış.” diyerek bu başlıkta inisiyatifin bölge ülkelerinde olduğunu belirtti.

Bu dosyada açık kalan ana konu, İran görüşmelerinin Trump'ın verdiği seçim takvimine uyup uymayacağı. Anlaşma çıkarsa enerji piyasaları ve Körfez diplomasisi aynı kanaldan etkilenir; çıkmazsa Washington'ın yakıt fiyatı vaadi, Ukrayna'daki dizel saldırıları ve bölgesel temaslarla birlikte yeniden sınanır.