İçeriğe geç
SON HABERLER
Gündem

TCMB ‘Düştü’ diyor, kiracı ‘Yandık’ diyor

TCMB verilerine göre konut fiyatları ekim ayında aylık yüzde 0,7, yıllık nominal yüzde 21,1 arttı. Aynı dönemde reel düşüş yüzde 6,6 oldu.

Atlas Newsdesk
TCMB 'Düştü' diyor, kiracı 'Yandık' diyor

TCMB verilerine göre konut fiyatları ekimde yıllık yüzde 21,1 yükseldi; enflasyondan arındırıldığında yüzde 6,6 geriledi, kiralar da reel düştü.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yeni kiracılara ilişkin kira göstergesinde yıllık nominal yükselişi yüzde 24,5, reel gerilemeyi yüzde 4,1 olarak açıkladı. Böylece yeni kiracı kiralarındaki yıllık artış konut fiyatlarını aşarken, her iki gösterge de enflasyondan arındırılmış ölçümde bir yıl önceki düzeyinin altında kaldı.

Nominal yükselişe karşı reel kayıp

TCMB'nin Konut Fiyat Endeksi (KFE), önceki aya kıyasla yüzde 0,7 yükselerek ekimde 240,9 puana ulaştı. Hesaplamada 2023 yılı 100 kabul ediliyor; endeks, konutların nitelik farklılıklarından kaynaklanan etkileri ayıklayarak fiyat hareketlerini ölçmeyi amaçlıyor.

Bu ayrım, açıklanan verilerin nasıl okunacağı açısından önemli: yıllık nominal artış, fiyatların para cinsinden yükseldiğini gösteriyor. Reel düşüş ise aynı dönemdeki yükselişin enflasyon karşısında yetersiz kaldığını ifade ediyor; dolayısıyla nominal zam ile reel değer kaybı birbirini dışlamıyor.

TCMB'ye göre Yeni Kiracı Kira Endeksi (YKKE), ekimde önceki aya kıyasla yalnızca yüzde 0,1 arttı. Yıllık karşılaştırmada konut fiyatlarından daha hızlı yükselen kira göstergesinin aylık değişimi ise KFE'nin gerisinde kaldı; iki zaman aralığı farklı bir sıralama ortaya koydu.

YKKE'nin konusu yeni kiracılar olduğu için, bu gösterge mevcut tüm kira sözleşmelerindeki değişimle aynı anlamı taşımıyor. Benzer biçimde KFE'nin ülke genelindeki hareketi, her şehirde veya her konutta aynı fiyat değişiminin yaşandığı şeklinde okunmamalı.

Ankara aylık artışta İstanbul'u geçti

TCMB'nin üç büyük şehre ilişkin verilerinde, konut fiyatlarının aylık yükselişi Ankara'da %1,6, İstanbul'da yüzde 1,1 oldu. İzmir'de ise fiyat endeksi önceki aya kıyasla %0,6 geriledi; böylece şehir, diğer iki büyük merkezden aylık değişimin yönü bakımından ayrıştı.

Yıllık karşılaştırmada sıralama değişti: TCMB, İstanbul'da konut fiyat artışını %24,8, Ankara'da yüzde 22,7 ve İzmir'de yüzde 17,9 olarak bildirdi. İstanbul ile Ankara ülke genelindeki yüzde 21,1'lik yükselişin üzerinde kalırken, İzmir bu ölçütün altında yer aldı.

TCMB'nin bölgesel sınıflamasında da İstanbul, yıllık %24,8 ile konut fiyatlarının en hızlı yükseldiği bölge oldu. En düşük yıllık artış, yüzde 13 ile Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ'ı kapsayan bölgede kaydedildi; ulusal ortalama, bu coğrafi farklılıkları tek başına göstermiyor.

Yeni kiralarda yıllık lider İstanbul

Yeni kiracı kira göstergesinde aylık tablo, konut fiyatlarından farklılaştı. TCMB'ye göre İstanbul'da endeks önceki aya kıyasla yüzde 0,5, İzmir'de yüzde 1,3 gerilerken Ankara'da yüzde 1,3 yükseldi; Ankara, hem konut hem yeni kiracı kira göstergesinin aylık arttığı şehir oldu.

Yıllık kira değişiminde ise TCMB, İstanbul için yüzde 31, Ankara için yüzde 26,6 ve İzmir için yüzde yirmi artış açıkladı. Üç şehrin her birinde yeni kiracı kiralarındaki yıllık yükseliş, aynı şehirdeki konut fiyat artışını aştı; ancak bu karşılaştırma tek başına kira getirisi hesabı sunmuyor.

Bölgesel ölçekte yıllık kira artışının üst sınırını yine İstanbul oluşturdu; en düşük yükseliş ise TCMB verilerinde yüzde 16,2 ile Adana ve Mersin'i kapsayan bölgede görüldü. Konut fiyatlarında ve yeni kiracı kiralarında en düşük artışın farklı bölgelerde gerçekleşmesi, iki göstergenin coğrafi dağılımının da aynı olmadığını gösterdi.

Sonraki açıklamalarda temel karşılaştırma, nominal artışlarla enflasyondan arındırılmış değişimin yönü olacak. Fiyat ve yeni kira artışları enflasyonun altında kalırsa reel gerileme devam edebilir; tersine bir ilişki oluşursa reel görünüm de değişebilir. Ekim verileri tek başına bu olasılıklardan hangisinin gerçekleşeceğini göstermiyor.

More stories

Son haberler