İçeriğe geç
SON HABERLER
Dış Politika

Otonom silahların yasaklanması müzakereleri Cenevre’de tıkandı

Cenevre’deki BM toplantısında yapay zekalı otonom silahların bağlayıcı kurallarla sınırlandırılması adımı, büyük askeri güçlerin direncine çarptı.

Atlas Newsdesk
Otonom silahların yasaklanması müzakereleri Cenevre'de tıkandı

Cenevre'de bir araya gelen uluslararası temsilciler, insan müdahalesi gerekmeksizin hedef belirleyip saldırı gerçekleştirebilen askeri teknolojilerin yasal çerçevesini belirlemeye çalışıyor. Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi kapsamında yürütülen istişarelerde, yapay zekanın askeri alandaki hızlı yükselişi derin bir fikir ayrılığını su yüzüne çıkardı.

Görüşmelerin odak noktasını, tam otonom silah sistemlerinin küresel çapta sınırlandırılması veya yasaklanması amacıyla resmi müzakere sürecinin başlatılıp başlatılmayacağı kararı oluşturuyor. Sürece katılan 128 ülkenin çoğunluğu bağlayıcı bir uluslararası antlaşma hazırlanmasından yana tavır alırken; Amerika Birleşik Devletleri , Rusya ve İsrail mevcut insani hukukun bu araçları kapsamak için yeterli zemini sunduğunu savunuyor.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ise toplantıya gönderdiği video mesajla, yalnızca tavsiye niteliği taşıyan ilkelerin yetersiz kalacağını ifade ederek açık yasaklar ve sınırlamalar içeren yasal bir anlaşma talep etti. Açılış oturumunda Rusya'nın sivil toplum kuruluşları ile gözlemcilerin konuşma hakkına itiraz etmesi de usule ilişkin gerilimlere yol açtı.

Savaş alanında kontrolün makinelere devri

Tartışmanın merkezinde yer alan ölümcül otonom silahlar; insansız hava araçlarından kara taşıtlarına ve denizaltı platformlarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Yapay zeka desteğinin ve kısmi otonominin Ukrayna, Sudan ve Orta Doğu'daki çatışmalarda kullanıldığı bilinse de, hedefleri tamamen bağımsız şekilde belirleyip vuran sistemlerin varlığına dair bağımsız doğrulamalar henüz sınırlı kalıyor.

Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve insan hakları kuruluşları, yaşam ve ölüm kararlarının algoritmalara devredilmesinin geri dönülmez facialara yol açabileceğini belirtiyor. Uzmanlar, yapay zekanın çatışma ortamındaki öngörülemez davranışlarının siviller açısından ölümcül hatalar yaratma potansiyeli taşıdığı konusunda uyarıyor.

Gönüllü ilkeler ve bağlayıcı kurallar ikilemi

Washington yönetimi, zorunlu bir sözleşme yerine beş yıllık bir takvimde gönüllü davranış ilkeleri belirlenmesini teklif ediyor. Bu formül, askeri güçlere ve savunma sanayisine esneklik tanırken, caydırıcı bir uluslararası denetim talep eden ülkelerin hedefleriyle örtüşmüyor.

Diplomatlar, hafta boyunca sürecek temaslarda tarafların ortak bir metinde uzlaşmasının güç olduğunu ancak bağlayıcı ve gönüllü unsurları birleştiren karma bir modelin de gündeme gelebileceğini aktarıyor. Siyasi uzlaşmazlığın aşılamaması, yapay zeka destekli silahlanma yarışının uluslararası hukuki denetimin önüne geçmesi riskini tırmandırıyor.

More stories

Son haberler