Bireysel borç yapılandırma teklifi TBMM gündeminde

TBMM’ye sunulan kanun teklifi, bireysel kredi ve kredi kartı borçlarında yeniden yapılandırma yolunu açmayı hedefliyor. Teklif, ödeme güçlüğü yaşayan borçluların anapara borcunu uzun vadeye yayarak ödemesini, buna karşılık faiz, gecikme ücreti ve icra kaynaklı masrafların silinmesini öngörüyor. Düzenleme ayrıca borçluların finansal siciline ilişkin bir “sicil affı” mekanizması getirmeyi amaçlıyor.

Teklifin gerekçesi, hanehalkı borçluluğundaki hızlı artış ve icra süreçlerinin ölçeği üzerinden kuruluyor. Nisan 2026 itibarıyla bankacılık sektöründe tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı borçları toplamı 6 trilyon 59 milyar 932 milyon TL’ye çıktı. Bu seviye, bir önceki yıla göre yaklaşık %47,3 artışa işaret ediyor. Kredi kartı borçlarındaki artışın %50’yi aşması, kısa vadeli ve yüksek maliyetli borçlanmanın payının büyüdüğünü gösteriyor.

İcra tarafında da risk birikimi öne çıkıyor. İcra dosyası sayısı 35 milyonu geçti. İcra takibine alınan kredi miktarı son bir ayda 6,3 milyar TL artarak 646,2 milyar TL’ye yükseldi. Bu tablo, borçların bir bölümünün bankacılık sistemi içinde “takipte” sınıfına kaydığını ve tahsilat süreçlerinin yoğunlaştığını gösteriyor.

Teklif, borçlular için başvuruya dayalı bir süreç kurguluyor. Yürürlüğe girmesi halinde borçluların belirlenen süre içinde başvuru yapması gerekecek. Başvuru kabul edilirse faiz, gecikme ücreti, dosya ve icra masrafları silinecek; kalan anapara borcu ise uzun vadeye yayılarak yeniden yapılandırılacak.

Düzenlemenin hedef kitlesi, özellikle kredi kartı ve bireysel kredi borçlarında ödeme performansı bozulan kesim. 2026’nın ilk iki ayında vatandaşların bankalara ödediği faiz tutarı 229 milyar 400 milyon TL olarak veriliyor. Bu veri, faiz yükünün hane bütçesi üzerindeki baskısını ve borç servis maliyetinin hızla büyüdüğünü ortaya koyuyor.

Teklifin yasalaşma süreci ve uygulama ayrıntıları, bankalar açısından tahsilat takvimi, karşılık politikaları ve yeniden yapılandırma koşulları üzerinde belirleyici olacak. Sicil affı boyutu ise kredi risk değerlendirmesi, fiyatlama ve yeni kredi arzı açısından düzenleyici çerçeveyle birlikte ele alınacak bir başlık olarak öne çıkıyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Teklifin yasalaşması, hanehalkı borç servis yükünü azaltarak icra süreçlerinin idari ve sosyal maliyetlerini etkileyebilir. Sicil affı, krediye erişim ve tüketim davranışları üzerinden iç talep dinamiklerini değiştirebilir.

Sektör Etkisi: Bankalar için yeniden yapılandırma, tahsilat zamanlamasını uzatırken faiz ve masraf silinmesi gelir kalemlerini etkileyebilir. Risk yönetimi ve kredi skorlama süreçleri, sicil affının kapsamına göre yeniden ayarlanabilir.

Piyasa Etkisi: Uygulama, bankacılık hisseleri ve kredi risk primleri üzerinde beklenti kanalıyla fiyatlamaya yansıyabilir. Takipte alacaklar ve karşılıklar üzerinden bilanço görünümü değişirse, fonlama maliyetleri ve kredi büyümesi kanalları etkilenebilir.