Tarihçiler bin yıllık Kars Kalesi'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmasını talep ediyor

Yaklaşık bin yıllık tarihiyle Anadolu'nun en önemli askeri ve kültürel yapılarından biri olan Kars Kalesi'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmesi için yeni bir akademik girişim başlatıldı. Bölgedeki tarihçiler, şehrin kültürel hafızasını oluşturan ana merkezin uluslararası koruma statüsüne alınması için resmi başvuru sürecinin hızlandırılmasını talep ediyor.

Kafkas Üniversitesi Öğretim Üyesi Tarihçi Prof. Dr. Yaşar Kop, anıtsal yapının kapsamlı tarihi zeminine rağmen uluslararası envanterde bulunmamasını eleştirerek, "Bu ihtişamını bin yıldır koruyan Kars Kalesi'nin artık UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alması gerekiyor." dedi. Uzmanlara göre, kalenin listeye dahil edilmemesi bölgenin küresel tanıtım potansiyelini önemli ölçüde kısıtlıyor.

Selçuklu döneminin askeri mimarisi ve fiziki donanımı

Adını milattan önce 130'lu yıllarda bölgeye yerleşen Karsak

Adını milattan önce 130'lu yıllarda bölgeye yerleşen Karsak boyundan alan tarihi alan, günümüzdeki kalıcı yapısını 1152 yılında Anadolu Selçuklu Hükümdarı I. Rükneddin Mesut döneminde kazandı. Sultan Melik İzzet'in talimatıyla mimar Firuz Akay'a inşa ettirilen yapı, yüzyıllar boyunca karşılaştığı ağır kuşatma ve yıkımlara rağmen ana formunu korudu.

Kale, yalnızca bir uç savunma hattı değil; barındırdığı mescit, cephanelik, hamam ve koğuşlarla entegre bir tesis şeklinde donatıldı. Çevre duvarlarıyla birlikte 27 bin metrelik bir hattı kaplayan ve 250 metre iç uzunluğa sahip olan askeri yapı, savunmasını 220 farklı burç ile destekliyor.

Kars'ın tescilli varlıkları ve UNESCO başvuru potansiyeli

Kars Kalesi

Kars, resmi kayıtlara göre 810 tescilli kültür varlığıyla yoğun bir tarihi zenginliğe ev sahipliği yapıyor. Ancak Kars Çayı, tarihi Taş Köprü ve kent merkezini tek noktadan panoramik olarak gören en büyük yapısının henüz UNESCO Geçici Miras Listesi'nde dahi yer almaması, akademik kurumlar tarafından giderilmesi gereken stratejik bir ihmal olarak tanımlanıyor.

Resmi dosyaların hazırlanarak tescil başvurusunun UNESCO sistemine iletilmesi halinde, kalenin uluslararası restorasyon programlarına erişiminin kolaylaşması ve Kars'ın kültür turizmi gelirlerinde yapısal bir artış yaşanması öngörülüyor.