Yaz sıcaklarında gıda kaynaklı enfeksiyon riski artıyor, soğuk zincire dikkat

Yaz aylarında yükselen hava sıcaklıkları, gıda kaynaklı enfeksiyon ve zehirlenme vakalarının artmasına yol açıyor. Uzmanlar, sıcak ve nemli ortamlarda bakterilerin hızla çoğaldığını, bu nedenle çabuk bozulan gıdaların daha dikkatli saklanması gerektiğini belirtiyor. Et, tavuk, balık ile süt ve süt ürünlerinin uygun koşullarda muhafaza edilmemesi ciddi hastalıklara neden olabiliyor. Bu nedenle gıda güvenliği kurallarına yaz boyunca daha sıkı uyulması isteniyor.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Rıza Çam’a göre, yaz aylarında gıda güvenliği ihlalleri ishal, kusma, ateş ve karın ağrısı gibi belirtilerle seyreden hastalıkların görülme sıklığını artırıyor. Özellikle hazırlama ve servis sırasında hijyen adımlarının atlanması, çiğ ve pişmiş gıdaların temas etmesi ve yetersiz pişirme, riski büyütüyor.

Alışverişten eve dönüşe kadar olan süreçte soğuk zincirin korunmaması, bakterilerin çoğalmasını hızlandırıyor. Dondurulmuş ve soğuk ürünlerin en son alınması ve mümkün olan en kısa sürede buzdolabına yerleştirilmesi gerekiyor. Ayrıca araç içinde uzun süre bekletilen gıdalar, yüksek sıcaklıklarda güvenlik sınırlarının kısa sürede aşılmasına yol açabiliyor.

Uzmanlar, piknikler, açık hava etkinlikleri ve seyahatlerde tüketilen yiyecekler için de benzer dikkat çağrısı yapıyor. Ambalajlı, güvenilir kaynaklardan temin edilen ve son kullanma tarihi kontrol edilmiş ürünlerin tercih edilmesi; açıkta satılan, sıcak altında bekleyen veya üstü kapalı olmayan yiyeceklerden kaçınılması öneriliyor.

Soğuk zincirin korunması ve doğru saklama

Alışveriş ve taşıma

Dondurulmuş gıdalar ile soğuk muhafaza gerektiren ürünler alışverişin sonunda sepete eklenmeli. Ürünler eve ulaşıldığında gecikmeden buzdolabına veya derin dondurucuya yerleştirilmeli. Yolculuk süresinin uzadığı durumlarda soğutucu çantalar kullanılmalı ve gıdalar araç içinde bekletilmemeli.

Evde saklama ve hazırlık

Çiğ et, tavuk ve balık gibi ürünler kapalı kaplarda ve sızıntı yapmayacak şekilde alt raflarda muhafaza edilmeli. Pişmiş ve çiğ gıdalar ayrı saklanmalı; kesme tahtası ve bıçaklar gıdalara göre ayrılmalı. Yetersiz pişirme bakterilerin canlı kalmasına neden olabileceğinden, gıdaların iç ısısının yeterli seviyeye ulaştığından emin olunmalı.

Açıkta satış, hijyen ve hassas gruplar

Açıkta satılan yiyecekler ve mutfak hijyeni

Açıkta satılan veya uygun olmayan koşullarda bekletilen ürünler sinek, böcek, toz ve çevresel kirleticilerle kolayca temas edebilir. Bu nedenle özellikle sıcak havalarda kremalı yiyecekler, açıkta satılan süt ve et ürünleri daha hızlı bozulur. Yemek hazırlamadan önce ve sonra ellerin su ve sabunla yıkanması; çiğ ürünlere dokunduktan sonra diğer gıdalara temas edilmemesi; kesme tahtası, bıçak ve ekipmanların temiz tutulması çapraz bulaşmayı önler.

Hassas gruplar ve belirtiler

Çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler gıda kaynaklı enfeksiyonlara karşı daha hassastır. Bu grupların çiğ veya az pişmiş gıdalardan uzak durması, sebze ve meyveleri tüketmeden önce akan su altında iyice yıkaması önerilir. Üretimden sofraya kadar geçen süreçte maruziyet olabileceği için yıkama adımı ihmal edilmemelidir.

Tüketilen gıdanın ardından bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, yüksek ateş veya halsizlik gibi belirtiler gelişirse gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Özellikle sıvı kaybı riski taşıyan gruplarda erken müdahale hayati önem taşır.

Uzmanlar, yaz boyunca gıdaların satın alınmasından saklanmasına ve hazırlanmasına kadar her aşamada basit önlemlerin ihmal edilmemesini; şüpheli durumlarda ise tıbbi destek alınmasını öneriyor.