Beyaz Saray, Ulusal Bilim Kurulu'nun 22 üyesini anayasal gerekçelerle görevden aldı.
Görevden almalar, 2021 tarihli U.S. v. Arthrex Yüksek Mahkeme kararına dayandırıldı.
Ulusal Bilim Kurulu, Ulusal Bilim Vakfı'nın yönetim organı olarak temel bilim araştırmalarını denetler.
Bu karar, federal bilim fonlarının bağımsızlığı ve bilimsel özerklik hakkında endişelere yol açtı.
Hukuk uzmanları, Arthrex kararının bu duruma doğrudan uygulanabilirliği konusunda şüphelerini dile getirdi.

Atlas AI
Ulusal Bilim Kurulu Üyeleri Görevden Alındı
28 Nisan 2026 Cuma günü Beyaz Saray, Ulusal Bilim Vakfı'nın (NSF) yönetim organı olan Ulusal Bilim Kurulu'nun (NSB) 22 üyesinin tamamını e-posta yoluyla görevden aldı. Bu karar, Trump yönetiminin NSF bütçesinde daha önce önerdiği önemli kesintilerin ardından geldi ve bilim camiasında federal bilim hibelerinin bağımsızlığına ilişkin kaygılara yol açtı.
Anayasal Gerekçe ve Hukuki Tartışmalar
S. v. Arthrex'e dayandırdı. Açıklamada, bu kararın "Senato tarafından onaylanmamış atananların, Kongre'nin Ulusal Bilim Kurulu'na verdiği yetkileri kullanıp kullanamayacağı konusunda anayasal sorular" ortaya çıkardığı belirtildi. Beyaz Saray, ilgili yasayı gözden geçirmek üzere Kongre ile işbirliği yapma niyetini dile getirdi. Ancak hukuk uzmanları, Arthrex kararının NSB'nin görevden alınmasına doğrudan uygulanması konusunda kafa karışıklığı yaşadıklarını ifade ettiler.
Kurulun Rolü ve Geniş Kapsamlı Etkileri
1950 yılında kurulan Ulusal Bilim Kurulu, özellikle akademik kurumlardaki temel bilim, matematik ve mühendislik araştırmalarının başlıca federal finansörü olan NSF'yi denetlemekle yükümlüdür. Üyeler, Senato onayı gerekmeksizin Başkan tarafından altı yıllık kademeli dönemler için atanır.
Bu görevden alma, Trump yönetimi döneminde Çevre Koruma Ajansı ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri gibi kurumlardaki danışma organlarının yeniden yapılandırılması veya kaldırılması gibi daha geniş bir eğilimin parçası olarak değerlendirilmektedir.
Bilim Finansmanına Yönelik Endişeler
Bu gelişme, federal bilim finansmanının geleceği ve bağımsızlığı hakkında ciddi soruları gündeme getiriyor. Bilimsel araştırmaların tarafsızlığı ve uzun vadeli planlaması için kritik öneme sahip olan bu tür kurulların siyasi müdahalelere açık hale gelmesi, ülkenin bilimsel ilerlemesini olumsuz etkileyebilir. Özellikle Senato onayı gerektirmeyen atamaların anayasallığına dair tartışmalar, benzer yapıdaki diğer federal kurulları da etkileyebilir.
Gelecek Adımlar ve Belirsizlikler
Beyaz Saray'ın Kongre ile işbirliği yapma niyeti, yasal düzenlemelerde değişikliklerin olabileceğine işaret ediyor. Ancak bu sürecin ne kadar süreceği ve Ulusal Bilim Kurulu'nun gelecekteki yapısının nasıl şekilleneceği belirsizliğini koruyor. Bilim camiası, bu tür kararların bilimsel özerkliği ve araştırma fonlarının istikrarı üzerindeki potansiyel etkilerini yakından takip ediyor.
İlgili Haberler

ABD Küba gerilimi: Eski lider Castro cinayetle suçlandı
21 May, 14:08·yaklaşık 7 saat önce
İsrail'den Türkiye'ye: 'Düşman Devlet' Yakıştırması
21 May, 13:43·yaklaşık 8 saat önce