Sayan Kaya ‘Birikimimiz’ dedi ama matematik yalanladı

Fatma Betül Sayan Kaya'ya atfedilen hakimlik ifadesinde aylık gelir 500 bin TL, eşiyle fona yatırdığı tutar 163 milyon 46 bin TL olarak yer alıyor.

Aktarılan beyanda eski Aile Bakanı, söz konusu parayı eşiyle birlikte oluşturdukları birikim olarak nitelendiriyor. Tutar, kendisine atfedilen aylık gelirin tamamının harcanmadan ayrılması varsayımıyla yaklaşık 27 yıllık kazanca karşılık geliyor.

Ancak bu karşılaştırmada aynı kapsamı taşımayan iki büyüklük bulunuyor: Kaya'nın kişisel aylık geliri ve çiftin ortak birikimi olarak tanımlanan para. Dolayısıyla hesap, yatırımın büyüklüğünü aylık gelir üzerinden gösterse de paranın hangi sürede ve hangi kaynaklardan oluştuğunu tek başına açıklamıyor.

Kaya'nın beyanında eşle ortak birikim

Verilen bilgiye göre Kaya, fonla ilgili olayın ortaya çıktığı dönemde AKP Genel Başkan Yardımcısı görevindeydi. Hakimlik ifadesine ilişkin aktarımda, üniversite yıllarında ekonomi eğitimi de aldığını ve bu nedenle borsayı bildiğini söylediği belirtiliyor.

Kaya'ya atfedilen açıklamada, siyasi kimliği nedeniyle borsa işlemlerinden uzak kalmayı tercih ettiği de yer alıyor. Eşiyle sahip oldukları birikimi değerlendirmek istediklerini ifade ettiği aktarılıyor; ancak fonun adı, yatırımın tarihi ve işlemin koşulları hakkında bilgi verilmiyor.

Bu ayrım, beyanın kapsamını anlamak açısından önemli. Birikimi değerlendirme amacı, Kaya'nın kendisine atfedilen açıklaması olarak aktarılabilir; buna karşılık fonun nasıl çalıştığı, yatırımcılara hangi koşulları sunduğu veya paranın mevcut durumu bu açıklamadan anlaşılamıyor.

Aylık 500 bin TL rakamı da belirli bir döneme ilişkin gelir beyanı olarak ele alınmalı. Bu rakamın geçmiş yıllarda değişmeden sürdüğünü, yalnızca maaştan oluştuğunu ya da çiftin toplam gelirini temsil ettiğini gösteren bir bilgi bulunmuyor.

163 milyon TL için iki hesap

Aktarılan metin, yatırım tutarını açıklamak için aylık 100 bin TL kazanan varsayımsal bir kişi üzerinden de hesap yapıyor. Bu kişinin gelirinin hiçbir bölümünü harcamadığı kabul edildiğinde, söz konusu tutara ulaşması yaklaşık 1.630 ay, başka bir ifadeyle 136 yıl sürüyor.

Bu örnekteki 100 bin TL, Kaya'nın veya eşinin geliri olarak sunulmuyor; yalnızca karşılaştırma amacıyla seçilmiş bir tutar. Aynı yöntem Kaya'ya atfedilen 500 bin TL aylık gelire uygulandığında süre yaklaşık 326 aya, yani 27 yıla iniyor.

Her iki hesap da gelirin tamamının biriktirildiği basit bir bölme işlemine dayanıyor. Harcamaların olmadığı varsayımı karşılaştırmayı kolaylaştırıyor, fakat hanenin gerçek mali geçmişini ortaya koymuyor; geçmiş gelirler, başlangıçtaki varlıklar veya birikimin getirileri hakkında sonuç vermiyor.

Bu nedenle 27 yıllık süreyi, Kaya ile eşinin parayı fiilen biriktirdiği dönem olarak okumak doğru olmaz. Benzer biçimde 136 yıllık örnek de herhangi bir kişinin belgelenmiş tasarruf geçmişi değil, seçilen aylık tutarla yapılan varsayımsal bir karşılaştırma niteliği taşıyor.

Fonla ilgili yargısal sürecin kapsamı da belirsizliğini koruyor. Aktarımda mahkeme veya hakimlik adı, ifade tarihi, dosya numarası ve Kaya'nın hangi sıfatla dinlendiği belirtilmediğinden, bu bilgiler üzerinden bir suçlama ya da hukuki sorumluluk sonucu çıkarılamıyor.

Birikimin kaynağına ilişkin değerlendirme için çiftin gelir ve varlık geçmişiyle yatırım kayıtlarının birlikte ele alınması gerekir. Böyle belgeler ortaya konursa aylık gelir ile yatırılan tutar arasındaki ilişki daha somut biçimde incelenebilir; mevcut rakamlar ise yalnızca tutarın beyan edilen gelire oranını gösteriyor.