Pentagon, İran saldırılarında yaralı sayısını açıklamıyor

Pentagon, İran saldırıları sonrası ABD askerlerindeki yaralanma bilançosunu sınırlı açıkladı; tartışma Ürdün üslerine odaklandı. İsmi verilmeyen ABD’li yetkililere göre, cuma günkü ölümcül saldırıdan önceki hafta Ürdün’deki Amerikan güçlerine üç ayrı saldırı daha düzenlendi.

Bu yetkililer, önceki saldırılarda birden fazla ABD askerinin yaralandığını ve bazı helikopterlerin hasar gördüğünü söyledi. Pentagon ve ABD Merkez Komutanlığı, bu üç olayı ve bunlara bağlı kayıp ile hasar bilgisini kamuya duyurmadı.

Ürdün saldırıları kayıtlara girmedi

Cuma günkü saldırı, iki ABD Kara Kuvvetleri askerinin ölümüyle sonuçlandı. Merkez Komutanlığı, dört Amerikan askerinin Ürdün’deki hastanelere kaldırıldığını ve daha sonra taburcu edildiğini açıkladı.

Aynı açıklamada, daha fazla askerin hafif şekilde yaralandığı ve görevlerine döndüğü belirtildi; sayı paylaşılmadı. Önceki hafta yaşandığı belirtilen üç saldırıda yaralanan personel ise açıklamada yer almadı.

Bu sınırlı bilgilendirme, operasyonel güvenlik gerekçesi ile kamuoyunun savaşın maliyetini bilme hakkı arasındaki çizgiyi yeniden tartışmaya açtı. Bir ABD askeri yetkilisi, Merkez Komutanlığı’nın özellikle hızla göreve dönen yaralı personel hakkında düzenli bilgi verme zorunluluğu bulunmadığını savundu.

Kayıp protokolü sınır çiziyor

Pentagon’un kayıp bildirim kuralları, ölen askerlerin kimliklerinin ailelere haber verilmesinden 24 saat sonra açıklanmasını öngörüyor. Görev sırasında yaralanan personelin isimleri ise genel uygulamada paylaşılmıyor.

Yetkililerin aktardığı gerekçe yalnızca mahremiyet değil. Bir başka askeri yetkili, Ürdün ve Orta Doğu’daki diğer üslerde konuşlu binlerce Amerikan askerinin bulunduğunu, ayrıntılı hasar ve yaralanma bilgisinin İran’ın balistik füze ve dron saldırılarında hedefleme hesabına yardımcı olabileceğini söyledi.

Merkez Komutanlığı’nın İran’daki tesislere günlük kaç saldırı düzenlendiğini açıklamayı bırakması da aynı gerekçeyle ilişkilendiriliyor. Geçen hafta İran’daki askeri tesislere yapılan hava saldırıları için yayımlanan açıklamalarda, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılara karşılık verildiği vurgulandı; Ürdün dahil bölgedeki Amerikan üslerine yönelik saldırılar anlatılmadı.

Bilgi akışındaki daralma, yaklaşık beş aydır süren çatışmada daha geniş bir eğilimle örtüşüyor. Kaynak metindeki bilgilere göre Pentagon’un savaşa ilişkin son kapsamlı brifingi mayıs başında yapıldı.

Silah stokları ve füze riski

Trump yönetimi, son aylarda savaşın ABD’nin pahalı ve kritik silah stoklarını nasıl etkilediğine ilişkin ayrıntı vermedi. Aynı dönemde İran’ın füze kapasitesini ne ölçüde koruduğu ya da yeniden inşa ettiği konusunda da kamuya açık açıklamalar sınırlı kaldı.

Amerikan kayıpları siyasi açıdan da hassas bir dosya haline geldi. Cuma günü ölen iki askerle birlikte, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırıları başlatmasından bu yana hayatını kaybeden Amerikan askeri personelinin sayısı 16’ya çıktı.

Merkez Komutanlığı’nın daha önce paylaştığı genel bilançoya göre İran çatışmasında 400’den fazla ABD askeri personeli yaralandı. Pentagon, savaşın başından bu yana yaralanıp görevine dönenlerin toplamını dönemsel olarak bildiriyordu; son haftalarda bu toplam güncellenmedi.

Geçmiş yönetimlerde Pentagon, yaralı askerlerle ilgili ayrıntıları çoğu zaman aile bildirimleri tamamlanana kadar erteledi. Ancak İran destekli milislerin Suriye ve Irak’taki ABD üslerine saldırdığı dönemlerde yaralı sayılarının daha düzenli paylaşıldığı da biliniyor.

Bu fark, bugünkü tartışmanın merkezine şeffaflık standardını yerleştiriyor. Pentagon’un bilgi vermemesi, sahadaki birlikleri koruma hesabıyla açıklanabilir; fakat eksik bilanço, Kongre’nin, asker ailelerinin ve kamuoyunun savaşın gerçek maliyetini ölçmesini zorlaştırır.

Ateşkes üç yola ayrılıyor

Kırılgan ateşkes korunursa, küresel ölçekte enerji ve nakliye piyasaları için ana rahatlama kanalı Hürmüz Boğazı çevresindeki risk priminin azalması olur. Pentagon açısından baskı, kayıp ve mühimmat kullanımı verilerini daha düzenli açıklama yönüne kayabilir; savunma sanayii içinse acil tüketim yerine stok yenileme planları öne çıkar.

Ateşkes bozulur ve üs saldırıları artarsa, küresel makro etki petrol taşımacılığı ve sigorta maliyetleri üzerinden hissedilir. Pentagon daha fazla operasyonel bilgiyi saklama eğilimine girebilir; hava savunma, mühimmat ve dron karşıtı sistem üreticileri için talep baskısı hızlanır.

Üçüncü yol, düşük yoğunluklu saldırıların sürmesi ve bilginin parça parça gelmesi olur. Bu durumda dünya ekonomisi ani şoktan çok kalıcı risk primiyle karşılaşır; Pentagon güvenlik gerekçesini korur, sektör ise uzun süreli tedarik ve stok planlamasına yönelir.

Açık sorular şunlar: Önceki üç saldırıda kaç asker yaralandı, helikopterlerdeki hasarın operasyonel etkisi ne oldu ve toplam yaralı sayısı neden güncellenmiyor? Bu yanıtlar, yalnızca bir iletişim meselesini değil, ABD’nin İran savaşındaki gerçek askeri yükünü gösterecek.