Lahey'deki Tahkim Mahkemesi İndus Su Antlaşması'nın Geçerli Olduğuna Karar Verdi

Hukuki Süreç ve Mahkeme Kararı

Hollanda'nın Lahey kentinde bulunan Daimi Tahkim Mahkemesi, 1960 yılında imzalanan İndus Su Antlaşması'nın yürürlükte kalmaya devam ettiğini açıkladı. Beş üyeli heyet, Hindistan'ın Nisan 2025'ten bu yana uyguladığı tek taraflı askıya alma kararının hukuki bir dayanağı olmadığına oy birliğiyle hükmetti.

Hindistan yönetimi, Keşmir bölgesindeki güvenlik sorunlarını gerekçe göstererek anlaşmayı askıya aldığını duyurmuştu. Nisan 2026'da gerçekleşen duruşmalara mahkemenin yetkisiz olduğunu savunarak katılmayan Yeni Delhi, Pakistan'ın sınır ötesi terörle ilgili adımlar atmaması durumunda anlaşmanın geçersiz kalacağını öne sürüyordu.

Anlaşmanın Kapsamı ve İtirazlar

Mahkeme kararı, Hindistan'ın egemenlik hakları ve çevresel değişimler üzerinden sunduğu argümanları geçersiz kıldı. Karar metninde, her iki ülkenin de hidroelektrik projeleri ve nehir akış yönetimi konusunda orijinal metne bağlı kalmaları gerektiği vurgulandı.

Pakistan, Mart 2026'da yaptığı başvuruda, anlaşmanın statüsünün netleştirilmesini talep etmişti. Lahey'deki Barış Sarayı'nda gerçekleşen oturumlarda mahkeme, Hindistan'ın müzakereye yanaşmama ve egemenlik iddialarını reddederek Pakistan'ın hukuki pozisyonunu güçlendirdi.

Uygulama Zorlukları ve Gelecek Beklentileri

Kararın Pakistan lehine bir zafer olarak görülmesine rağmen, anlaşmanın uygulanmasını denetleyen İndus Komisyonu Mayıs 2022'den beri toplanmıyor. Mahkemenin yaptırım gücünün sınırlı olması, kararın sahadaki pratik etkileri konusunda belirsizlik yaratıyor.

Hindistan Dışişleri Bakanlığı, kararın açıklanmasının hemen ardından mahkemenin yasal olarak kurulmadığını iddia ederek kararı tanımadığını bildirdi. Hukuk uzmanları, bu kararın uluslararası platformlarda Hindistan'a karşı yeni hukuki süreçlerin önünü açabileceğini ancak iki nükleer güç arasındaki diplomatik tıkanıklığın devam ettiğini belirtiyor.

Gelecek dönemde Hindistan'ın uluslararası hukuki emsal karşısında tutumunu değiştirip değiştirmeyeceği belirsizliğini koruyor. Yeni Delhi'nin kararı reddetmeye devam etmesi durumunda, Pakistan'ın uluslararası arenada daha fazla diplomatik baskı kurma seçeneği bulunuyor. Öte yandan, uyum sağlanması halinde su paylaşımı üzerinden bölgesel gerilimin düşmesi ve diğer sorunlar için bir diyalog kapısının aralanması ihtimali de masada duruyor.