Özgür Özel'den köprü ve otoyol özelleştirmelerine tepki: Otobandaki gişeleri yıkacağız

Özgür Özel, Edirne’de otoyol özelleştirmesi ve emekli maaşları üzerinden hükümeti eleştirdi. Köprü ücretleri için artış uyarısı yaptı.

Yeni Parti Genel Başkanı Özel, kentteki temaslarına restorasyonu tamamlanan Selimiye Camii ziyaretiyle başladı. Ardından emeklilerle bir araya gelen Özel, geçim maliyetleri ve ulaştırma politikaları üzerinden iktidara yüklendi.

Emekli maaşı kira sınırında

Özel’in konuşmasında ilk vurgu emeklilerin alım gücüydü. Özel, ortalama ev kirasını 23 bin lira, en düşük emekli aylığını ise 23 bin 500 lira olarak karşılaştırdı; bu iki tutarın birbirine yaklaşmasını temel geçim sorunu olarak sundu.

Bu hesap, Özel’in emekliler için kurduğu siyasi mesajın merkezine yerleşti. Yeni Parti’nin emeklilerden destek gördüğünü söyleyen Özel, partisinin mevcut gelir dağılımı düzenini değiştirme iddiasıyla hareket ettiğini belirtti.

Özel, Yeni Parti’yi “Türkiye’nin yeni partisi” ve “Atatürkçülerin yeni partisi” diye tanımladı. Daha önce birlikte siyaset yaptıkları kişilerin de partiye katıldığını söyleyerek, Edirne programını yalnızca yerel temas değil, örgütlenme mesajı olarak da kullandı.

Köprü kararı ücret tartışması açtı

Konuşmanın ikinci ana başlığı, Özel’in Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasını taşıdığını söylediği otoyol ve köprü özelleştirme kararıydı. Özel, Boğaziçi Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü dahil bazı varlıkların özelleştirme kapsamına alınmasına karşı çıktı.

Özel’e göre hükümet bu hazırlık hakkında aylar boyunca açık yanıt vermedi. Yabancı yatırımcıların köprü ve otoyollarda inceleme yaptığına dair iddialarını yineleyen Özel, kararın sessiz biçimde ilerletildiğini savundu.

Ücret karşılaştırmasını İzmir Çeşme Otobanı ile İstanbul Otoyolu üzerinden kurdu. Özel, İzmir Çeşme hattında kilometre başına 95 kuruş ödendiğini, yaklaşık 50 kilometrelik geçişin 48 ila 50 liraya geldiğini söyledi.

Aynı mesafe için İstanbul Otoyolu’nu örnek gösteren Özel, burada kilometre maliyetinin 5 lira olduğunu ve 50 kilometrelik kullanımın 250 liraya ulaştığını belirtti. Bu karşılaştırmayı, devletin yaptığı yollar ile yap-işlet-devret modeliyle inşa edilen yollar arasındaki fiyat farkına dayandırdı.

Çevre yolları için ücret iddiası

Özel, özelleştirme sonrası düşük ücretli otoyollarda beş kata varan pahalılaşma beklediğini söyledi. İstanbul’daki birinci ve ikinci köprülerde de mevcut 50 liralık geçiş ücretinin en az 2 ila 2,5 katına çıkabileceğini öne sürdü.

İzmir ve Bursa’daki çevre yolları için de ayrı bir uyarı yaptı. Özel, bugüne kadar ücretsiz kullanılan bu yolların özelleştirme kapsamına alındığını ve ücretli hale gelebileceğini savundu.

Bu iddialar, kararın uygulama yöntemi, ihale koşulları ve gelecekteki tarife formülü netleşmeden doğrulanmış sonuçlar olarak okunamaz. Ancak Özel’in siyasi itirazı, yol işletme gelirinin bütçe, kullanıcı ve özel işletmeci arasında nasıl paylaşılacağı sorusuna dayanıyor.

Gişeler seçim vaadine dönüştü

Özel, Yeni Parti’nin iktidara gelmesi halinde devlet otoyollarının geri alınacağını ve ücretsiz hale getirileceğini söyledi. Bu vaadi anlatırken otoyol gişelerini kaldıracaklarını belirtti.

Özel, Almanya örneğini vererek transit geçişlerden ücret alınabildiğini, vatandaş için ise farklı bir model uygulanabildiğini savundu. Türkiye için önerdiği mekanizma, geçiş bedelinin kullanıcıdan alınması yerine maliyetin kamu yönetimi üzerinden üstlenilmesine dayanıyor.

Bu hattın ilk senaryosu, özelleştirme sürecinin planlandığı gibi ilerlemesi olur. Bu durumda kullanıcı ücretleri Özel’in iddia ettiği ölçekte artarsa, ulaştırma maliyetleri hane bütçesine ve taşımacılık giderlerine yansıyabilir; yol işletmeciliği sektörü için gelir görünürlüğü artarken siyasi tepki de büyüyebilir.

İkinci senaryo, hukuki veya siyasi itirazların süreci yavaşlatmasıdır. Böyle bir durumda kamu gelir beklentisi gecikir, yatırımcılar sözleşme riskini yeniden fiyatlar ve Yeni Parti kampanyasında köprü ücretleri daha görünür bir başlık haline gelir.

Üçüncü senaryo, Özel’in söylediği gibi iktidar değişimi sonrası devletleştirme adımıdır. Böyle bir tercih, kullanıcı ücretlerini azaltabilir; buna karşılık bütçe yükü, olası tazminat süreçleri ve uluslararası tahkim riski kamu maliyesi ile altyapı sektörü için ana belirsizlik olarak kalır.