İsrail'e Askeri Malzeme Akışı ve Uluslararası Mahkeme Kararı

İsrail'e Askeri Malzeme Tedarikinde Artış

Ekim 2023 ile Ekim 2025 tarihleri arasında, 51 farklı ülke ve özerk bölge İsrail'e askeri nitelikli ürünler tedarik etti. Bu sevkiyatlar, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Ocak 2024'te Gazze'de soykırım riskine dair geçici tedbir kararı almasının ardından da devam etti. Yapılan bir araştırma, İsrail Vergi Dairesi'nin ithalat verileri, gümrük kayıtları ve bilgi edinme talepleriyle bu durumu ortaya koydu.

 

Söz konusu dönemde yapılan ithalatın toplam değeri 3.22 milyar şekel (yaklaşık 885.6 milyon dolar) olarak belirlendi. Bu miktarın %91'i, UAD'nin Ocak 2024'teki kararından sonraki süreçte gerçekleştiği belirtiliyor.

 

Analizler, bu iki yıllık süreçte İsrail'e 2.603 parti askeri malzeme girişi olduğunu gösteriyor. Verilerde bu malzemeler, mühimmat, patlayıcı mühimmat, silah parçaları ve zırhlı araç bileşenleri olarak tanımlanıyor.

 

Önceki Dönemle Karşılaştırma ve Başlıca Tedarikçiler

Araştırmaya göre, Ekim 2023 öncesindeki 20 aylık dönemde askeri ithalatın toplam değeri 1.41 milyar şekel (yaklaşık 388.1 milyon dolar) idi. Bu rakamlar, Gazze'deki çatışma döneminde askeri malzeme ithalatının değerinde belirgin bir artış yaşandığını gösteriyor.

 

İthalat kayıtlarına göre, en büyük beş tedarikçi ülke Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan, Romanya, Tayvan ve Çek Cumhuriyeti oldu. Bu ülkelerin tamamı, incelenen çatışma döneminde sevkiyatlarını artırdı.

 

Araştırma, UAD'nin Ocak 2024 kararının ardından silah ithalatının yükseldiğini ve bu artışın büyük ölçüde mühimmat kategorisinde yoğunlaştığını belirtiyor. Birçok hükümetin İsrail'e yönelik silah ihracatına dair detaylı istatistikler yayınlamaması nedeniyle, ithalat verilerinin akışı takip etmek için önemli bir kaynak olduğu vurgulanıyor.

 

Yasal Yükümlülükler ve Belirsizlikler

Araştırma, bazı askeri malzemelerin, İsrail'e resmi olarak silah ambargosu uygulayan veya silah tedarikini kısmen askıya alan ülkelerden geldiğini ortaya koydu. Bu kısıtlamalara rağmen, ithalat kayıtları incelenen dönemde sevkiyatların devam ettiğini gösteriyor.

 

Raporda yer alan hukuk uzmanları, UAD'nin Ocak 2024 kararından sonra silah tedarikine devam eden hükümetlerin uluslararası suçlara iştirakle suçlanabileceğini belirtiyor. UAD kararı, Soykırım Sözleşmesi'ne taraf devletlere soykırımı önleme yükümlülüklerini de hatırlatmıştı.

 

Ekim 2025'te ateşkes sağlanmasının ardından da askeri malzeme ithalatının sürdüğü tespit edildi. Araştırma, 2025'in son iki ayında ek 324.9 milyon şekel (yaklaşık 89.4 milyon dolar) değerinde askeri ithalat gerçekleştiğini rapor etti.

 

Gelecekte, ek ülkelerin kısıtlamaları resmileştirip resmileştirmeyeceği ve gümrük ile ithalat verilerinin silah transferlerine ilişkin kamu politikası açıklamalarıyla ne kadar uyumlu olacağı yakından izlenecek konular arasında yer alıyor.