MSCI’dan Türkiye kararı: Değişiklikler askıda, statü tehlikede

MSCI, Türkiye hisselerinde bazı endeks güncellemelerini durdururken piyasa sınıflandırmasına ilişkin sonraki değerlendirme için Haziran 2027'yi işaret etti.

Kuruluşun 15 Ekim tarihli açıklamasına göre kısıtlamalar bekleme süresi olmadan uygulamaya alındı ve yeni bir açıklamaya dek geçerli olacak. Karar, Borsa İstanbul'da alım satımı engellemiyor; şirketlerin uluslararası yatırımcıların izlediği endekslere katılmasını ve endeks hesaplamalarındaki temsilinin artırılmasını belirli alanlarda sınırlıyor.

Türkiye'nin mevcut sınıflandırması ise değişmedi. MSCI, şeffaflık ve işlemlerin güvenilirliği konusundaki kaygılar giderilmezse ülkenin Gelişmekte Olan Piyasa kategorisindeki konumunu yeniden değerlendirmeye yönelik ek adımları gündeme alabileceğini belirtti.

MSCI kısıtlamaları dört güncelleme alanını kapsıyor

Karar, yabancı yatırımcıların endeks hesabındaki temsilini etkileyen Yabancı Dahil Edilme Faktörü (FIF) ile hesaplamaya esas pay adedi (NOS) için yukarı yönlü değişiklikleri durduruyor. Bu kapsam, endeks ağırlığının artırılmasına yönelik belirli teknik güncellemeleri hedefliyor; borsadaki işlemler için bir yasak oluşturmuyor.

MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Piyasa Endeksi (IMI) kapsamına yeni şirket hisselerinin alınması da askıya alındı. Halihazırda endekslerde bulunan hisseler bakımından ise büyüklük esasına dayanan daha üst kategorilere geçiş yapılmayacak.

Böylece karar, hem endekse ilk kez girebilecek şirketleri hem de mevcut temsilini genişletebilecek hisseleri ilgilendiriyor. Kısıtlamaların belirli güncellemelere uygulanması, Türkiye piyasasının bütünüyle endekslerden çıkarıldığı anlamına gelmiyor; mevcut karar ile olası bir sınıflandırma değişikliği ayrı süreçler olarak duruyor.

Pay sahipliği ve denetim incelemenin merkezinde

MSCI, 2026 sınıflandırma çalışmasında uluslararası kurumsal yatırımcılardan gelen kaygıları kararının gerekçesi olarak gösterdi. Kuruluşun aktarımına göre bu yatırımcılar, küçük halka açık şirketlerin bazılarıyla ilişkili fonlar aracılığıyla eşgüdümlü işlemler yapılabileceğinden endişe ediyor; açıklama, belirli bir şirket hakkında kesinleşmiş ihlal tespiti sunmuyor.

Kuruluş, bu işlem ihtimalinin serbestçe dolaşımdaki payların oranını ölçmeyi güçleştirdiğini ve piyasanın işleyişine ilişkin güven sorunları yarattığını savundu. Dolayısıyla değerlendirme yalnızca hisse fiyatlarına değil, endeks hesaplarının dayandığı ortaklık ve dolaşımdaki pay bilgilerinin doğrulanabilirliğine odaklanıyor.

MSCI'nın beklentileri arasında payların nihai sahiplerinin kimliklerinin gecikmeden ve ayrıntılı biçimde açıklanması bulunuyor. Kuruluş ayrıca eşgüdümlü işlemlerin denetlenmesini, ihlallerin yaptırımlarla karşılanmasını ve dolaşımdaki pay yapısı bozulmuş hisselerin açık ölçütlerle ayrıştırılmasını istiyor.

Türk yetkililerin attığı adımlar arasında, fonların elindeki bazı payların dolaşım hesabının dışında tutulmasına yönelik düzenlemeler yer alıyor. MSCI bu adımları kabul etmekle birlikte uygulamanın erken aşamada olduğunu, kalıcı sonuçların değerlendirilebilmesi için zamana ihtiyaç bulunduğunu belirtti.

Kuruluşun aktardığı yatırımcı beklentisi, yalnızca hesaplama yönteminin değiştirilmesiyle sınırlı değil. Yatırımcılar, yaptırımların sürekliliğini ve payların dolaşım oranının bağımsız biçimde kontrol edilebilmesine olanak tanıyan açıklama standartlarını da arıyor.

Haziran 2027 değerlendirmesi fonları ilgilendiriyor

MSCI, ilerlemeyi izleyerek Türkiye'yi 2027 yıllık sınıflandırma çalışmasında tekrar ele alacağını açıkladı. Haziran 2027 itibarıyla iyileşmeyi yeterli bulmazsa Sınır Piyasa veya Bağımsız Piyasa kategorilerine geçiş konusunda görüş alma süreci başlatmayı seçenekler arasında değerlendirebileceğini bildirdi.

Bu takvim, belirtilen tarihte otomatik bir statü değişikliği yapılacağı anlamına gelmiyor. Kuruluşun tarif ettiği olası adım, uygulamaların sonuçlarına bağlı bir değerlendirme ve istişare süreci; mevcut açıklama kesinleşmiş bir yeniden sınıflandırma kararı içermiyor.

Eğer Türkiye gelişmekte olan piyasalar kategorisinin dışına alınırsa, bu kategorideki endeksleri izleyen pasif fonların Türk hisselerini azaltması veya portföylerinden çıkarması gerekebilir. Böyle bir senaryoda uluslararası portföy dağılımındaki değişiklik Türk şirketlerinin paylarına satış baskısı olarak yansıyabilir; ancak verilen bilgiler olası sermaye hareketinin büyüklüğünü hesaplamaya yetmiyor.

Düzenlemelerin MSCI'nın aradığı sonuçları vermesi halinde değerlendirme, iyileşmelerin yeterliliği üzerinden ilerleyecek. Buna karşılık kısıtlamaların hangi koşullarda kaldırılacağına ilişkin kesin bir takvim açıklanmış değil; sonraki karar açısından denetimin uygulanması ve pay sahipliği bilgilerinin doğrulanabilirliği belirleyici inceleme başlıkları olacak.