Moskova'da yakıt üretimi tamamen durdu

Kaynaklara göre Moskova rafinerisi, 20 Eylül'deki İHA saldırısı sonrası iki damıtma ünitesindeki yangınların ardından üretimi durdurdu.

Gazprom Neft'e ait tesisin durması, Moskova çevresine yakıt sağlayan büyük bir üretim kaynağında geçici kesinti anlamına geliyor. Konuya yakın üç sektör kaynağı, hasarın onarımı ve yeniden başlatma sürecinin birkaç hafta sürebileceğini belirtti.

İki damıtma ünitesi durdu

Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, pazar sabahı Telegram'da yaptığı açıklamada, başkente yönelik İHA saldırısı sırasında rafineri arazisindeki bir sanayi tesisinin hasar gördüğünü söyledi. Sektör kaynaklarına göre İHA'ların sahaya düşmesinin ardından her iki birincil ham petrol damıtma ünitesinde yangın çıktı.

Yangın çıkan hatlar, rafinerinin ham petrolü ilk aşamada işlediği ana ünitelerdi. Bu nedenle kesinti tek bir ürün hattıyla sınırlı kalmadı; kaynaklar üretimin tamamının durduğunu bildirdi.

Rafinerinin iki ana ünitesi aynı anda devre dışı kaldığı için arıza payı başka bir hattın çalışmasıyla dengelenemiyor. Kaynakların üretimin durduğu yönündeki aktarımı, kapasite dağılımıyla örtüşüyor: bir ünite toplamın yüzde 53'ünü, diğeri %47'sini taşıyor.

Günlük kapasite tamamen etkilendi

AVT-6 ünitesi günde 21.400 ton ham petrol işleme kapasitesine sahip ve bu hat tesis kapasitesinin yüzde 53'ünü oluşturuyor. EURO+ adlı birleşik ham petrol işleme tesisinin günlük kapasitesi 18.800 ton; bu da kalan %47'lik paya karşılık geliyor.

Bu iki rakam birlikte günlük 40.200 tonluk işleme kabiliyetinin devre dışı kaldığını gösteriyor. Ham petrol damıtma üniteleri rafineride benzin, motorin ve bitüm gibi ürünlerin sonraki aşamalarına girdi sağladığı için hasarın etkisi zincirin başında oluştu.

Kaynaklara göre Moskova rafinerisi 2024 yılında 11,6 milyon ton ham petrol işledi; bu miktar günlük yaklaşık 230.000 varile karşılık geliyor. Aynı yıl tesiste 2,9 milyon ton benzin, 3,2 milyon ton motorin ve 1,3 milyon ton bitüm üretildi.

Borsa satışları 21 Eylül'de kesildi

Rafineride üretilen yakıt, 21 Eylül'den bu yana St. Petersburg Uluslararası Ticaret Borsası'nda satışa sunulmadı. Bu tarih, saldırıdan sonraki ilk işlem dönemine denk geldiği için piyasadaki ilk izlenebilir etki toptan satış tarafında görüldü.

Satışların kesilmesi doğrudan perakende istasyonlarında açık oluştuğu anlamına gelmiyor; kaynakların aktardığı veri toptan işlem kanalını gösteriyor. Ancak toptan arz kanalındaki boşluk, stoklar ve başka rafinerilerden sevkiyatla kapatılıp kapatılamadığına göre bölgesel yakıt dengesini etkileyebilir.

Kesintinin şirket düzeyindeki sonucu, Gazprom Neft'in Moskova tesisinden gelen ürün akışını ne kadar hızlı başka kaynaklarla dengeleyeceğine bağlı olacak. Eğer onarım birkaç haftada tamamlanırsa, şirketin ana görevi stok yönetimi ve sevkiyat planını saldırı öncesi düzene yaklaştırmak olacak.

Onarım süresi uzarsa, rafineri özelindeki aksama Moskova ve çevresindeki toptan yakıt akışında daha uzun bir boşluk yaratabilir. Sektör açısından mekanizma açık: birincil damıtma kapasitesi devreye alınmadan rafinerinin benzin, motorin ve bitüm üretimini eski hızına döndürmesi mümkün değil.

Küresel enerji dengesi açısından tek başına Moskova tesisindeki kesinti, ham petrol üretiminden çok rafine ürün akışının dağılımı üzerinden izlenir. Eğer iç pazara yönlendirilen ürün miktarı korunursa dış ticaret etkisi sınırlı kalır; ürün akışı başka pazarlardan çekilirse bölgesel rafine yakıt piyasaları daha yakından takip edilir.

Somut eşikler, ünitelerin yeniden ateşlenme tarihi, borsadaki satışların dönüp dönmediği ve kaynakların verdiği birkaç haftalık onarım aralığının aşılıp aşılmadığı olacak. Bu üç veri, kesintinin geçici bir operasyon arızası mı yoksa daha uzun süreli arz sorunu mu olduğunu gösterecek.