Banka dolandırıcılık tazminatı: 184 bin TL kararı

İzmir 6. Tüketici Mahkemesi, mobil bankacılık dolandırıcılığı sonrası açılan davada bankayı yüzde 70 kusurlu buldu ve müşteriye 184 bin 415 TL tazminat ödenmesine hükmetti. Karar, bankanın dijital kanallarda güvenlik önlemlerini güncel tutma yükümlülüğünü doğrudan sorumluluk alanına yazdığı için bankacılıkta operasyonel risk ve uyum başlıklarını öne çıkardı.

Dosyaya göre olay 17 Ekim 2023’te İzmir’de yaşandı. S.P. adlı tüketici, telefonunda bir reklamı kapatmaya çalıştığı sırada banka hesabından bilgisi dışında 273 bin 537 TL çekildiğini fark etti. Müşteri, işlemin kendi iradesi dışında gerçekleştiği gerekçesiyle bankaya karşı tüketici mahkemesinde dava açtı.

Mahkeme, bankanın mobil uygulamasında iki faktörlü doğrulama gibi ek güvenlik katmanlarının eksik olduğuna işaret etti. Kararda, bankaların internet ve mobil bankacılık sistemlerini güvenli tutmak, teknolojik gelişmelere uygun hale getirmek ve müşteriyi koruyacak kontrolleri işletmek zorunda olduğu vurgulandı. Bu yaklaşım, güvenlik tasarımındaki eksikliklerin “müşteri hatası” iddiasıyla otomatik olarak bertaraf edilemeyeceğini gösteren bir çerçeve kuruyor.

Bilirkişi raporu, bankanın teknik arayüzünde güvenlik açığı bulunduğunu ve bu eksikliğin dolandırıcılıkta yüzde 100 teknik hata niteliği taşıdığını belirtti. Mahkeme ise kusur dağılımını bankada yüzde 70, tüketicide yüzde 30 olarak belirledi. Bu oranlama, hem bankanın sistemsel kontrol sorumluluğunu hem de kullanıcının temel dikkat yükümlülüğünü birlikte değerlendiren bir yaklaşım olarak kayda geçti.

Hüküm uyarınca banka, çekilen tutarın yüzde 70’ine karşılık gelen 184 bin 415 TL’yi “en yüksek mevduat faizi” ile birlikte S.P.’ye ödeyecek. Faiz unsurunun “en yüksek mevduat faizi” olarak belirlenmesi, bankalar açısından benzer uyuşmazlıklarda maliyetin yalnızca ana para iadesiyle sınırlı kalmayabileceğine işaret ediyor.

’nin avukatı Şenay Geçkil, kararın benzer mağduriyetler yaşayan kişiler için emsal niteliği taşıyabileceğini ve bankaların müşteriyi koruma yükümlülüğünün bir zorunluluk olduğunu söyledi. Karar, dijital bankacılıkta kimlik doğrulama, işlem izleme, anomali tespiti ve kullanıcı doğrulama akışlarının tasarımı gibi alanlarda iç kontrol ve denetim gündemini güçlendirebilir.

Bankalar açısından konu, yalnızca siber güvenlik değil; aynı zamanda tüketici uyuşmazlıkları, itibar riski ve tazminat/ faiz maliyetleri üzerinden finansal risk yönetimi başlığına da bağlanıyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Karar, Türkiye’de dijital bankacılıkta tüketici koruması ve siber güvenlik standartları tartışmasını mahkeme içtihadı üzerinden etkileyebilir. Benzer dosyalarda kusur değerlendirmesi, bankaların uyum ve iç kontrol süreçlerine daha fazla yük getirebilir.

Sektör Etkisi: Bankalar, mobil uygulamalarda iki faktörlü doğrulama ve işlem doğrulama akışlarını güçlendirmeye yönelebilir. Tüketici uyuşmazlıklarında faiz dahil tazminat riski, operasyonel risk sermayesi ve sigorta/tedarikçi yönetimi gibi alanları etkileyebilir.

Piyasa Etkisi: Tazminat ve faiz maliyetleri, bankaların kârlılık beklentilerini operasyonel risk kanalıyla etkileyebilir. Artan dava ve uyum harcamaları, teknoloji yatırımları ve siber güvenlik bütçeleri üzerinden maliyet yapısına yansıyabilir.