İntörn Hekimler İnsani Çalışma Koşulları İstiyor

Türkiye’de intörn hekimler, belirsiz hukuki statü, yoğun iş yükü ve ücret uygulamalarındaki farklılıklar nedeniyle eğitim kalitesi ve iş gücü sürdürülebilirliği açısından risk gördükleri başlıklarda değişiklik talep ediyor. Talepler, sağlık sistemine yeni katılacak hekimlerin motivasyonu, mesleki yeterlilik kazanımı ve kamu-özel sektör arasındaki çalışma standartları üzerinde doğrudan etkisi olan alanlara odaklanıyor.

Dicle Üniversitesi’nde intörn hekim olan ve Hekim ve Diğer Sağlık Çalışanları Sağlık ve Sosyal Hizmetler Sendikası (Hekimsen) kurucu üyeleri arasında yer alan Dr. Salih Yılmazgil’in aktardığına göre intörnler kendilerini ne tam anlamıyla “doktor” ne de “öğrenci” olarak konumlayabiliyor. Bu statü belirsizliği, görev tanımı ve sorumluluk sınırlarının netleşmemesiyle birleşince intörnlerin sıkça “angarya” olarak nitelendirdikleri işlerde görevlendirildiği bir çalışma düzeni ortaya çıkıyor.

İntörnler, bu tür görevlerin klinik öğrenmeyi geri plana ittiğini ve mesleki gelişimi yavaşlattığını söylüyor.

Ekonomik başlıklar da öne çıkıyor. İntörn hekimler, aldıkları ücretin asgari ücret seviyesinde olduğunu; özel üniversitelerde ise bu ödemenin dahi yapılmadığını ifade ediyor. Bu tablo, aynı eğitim aşamasındaki hekim adayları arasında gelir ve sosyal güvence açısından farklılaşma yaratarak eşitsizlik riskini büyütüyor.

İntörnlerin bir diğer mali yükü, Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS) hazırlık sürecinde ortaya çıkıyor. Yüksek maliyetli dershane ve hazırlık giderleri, asgari ücret düzeyindeki gelirle birleştiğinde intörnlerin harcanabilir gelirini daraltıyor ve eğitim yatırımlarını kişisel finansmanla sürdürme baskısını artırıyor. Bu durum, uzmanlık sınavına hazırlıkta fırsat eşitliği tartışmalarını da besliyor.

Çalışma düzeni tarafında intörnler, yoğun hasta trafiği nedeniyle nitelikli eğitim yerine sürekli bir “koşturmaca” yaşadıklarını belirtiyor. Yılmazgil, intörnlerin fiziksel emeğinin ve tuttukları nöbetlerin nitelikli bir iş olarak kabul edilmesi gerektiğini savunuyor. Ayrıca özel hastanelerde nöbet sonrası izinlerin uygulanmaması ve angarya işlerin sürmesi gibi uygulamaların devam ettiğini, bunun da intörnleri maddi ve manevi açıdan yıprattığını dile getiriyor.

Hekimsen’in dile getirilen talepleri arasında intörn hekimlere en az iki asgari ücret, stajyer hekimlere en az bir asgari ücret ödenmesi ve sigorta işlemlerinin başlatılması yer alıyor. Bu talepler, ücret standardizasyonu, sosyal güvence kapsamı ve görev tanımı netliği üzerinden sağlık iş gücü planlaması ve hizmet kalitesi tartışmalarına bağlanıyor.

İntörnlerin çalışma koşullarına ilişkin düzenlemeler, hem kamu hastaneleri hem de özel sağlık kuruluşlarında denetim, uyum ve maliyet yapısı kanallarıyla sistem geneline yansıyabilecek bir başlık olarak izleniyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: İntörnlerin statü ve ücret talepleri, sağlık iş gücü planlaması ve eğitim-hizmet dengesini düzenleyen mevzuat tartışmalarını hızlandırabilir. Ücret ve sigorta standardı, kamu bütçesi ve özel sektör maliyetleri üzerinden politika gündemine girebilir.

Sektör Etkisi: Kamu ve özel hastanelerde nöbet, izin ve görev tanımı uygulamaları daha görünür hale geldikçe uyum ve denetim ihtiyacı artabilir. Ücret standardizasyonu, özel üniversite ve özel hastane modellerinde insan kaynağı maliyetlerini ve işe alım stratejilerini etkileyebilir.

Piyasa Etkisi: Sağlık hizmeti sunucularında personel maliyetleri ve operasyonel risk algısı, nakit akışı ve kârlılık beklentileri kanalıyla fiyatlamaya yansıyabilir. Düzenleyici adımlar, sektör genelinde ücret yapısı ve sözleşme koşullarını değiştirerek yatırımcıların risk primini etkileyebilir.