Miçotakis’ten karasuları ve Türkiye açıklaması

Miçotakis, Meis ziyareti sonrası Türkiye ile 12 mil tartışması konusunda mesaj verdi. Atina, temas kanallarının açık kalacağını bildirdi.

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Meis Adası ziyaretinin ardından yaptığı televizyon açıklamasında, iki ülke ilişkilerini temkinli bir dille tarif etti. "Deniz biraz dalgalanmaya başladı" ifadesini kullanan Miçotakis, son aylarda Türkiye’den gelen söylemde nispi bir sertleşme gördüğünü söyledi.

12 mil hakkı Atina’nın masasında

Miçotakis, Yunanistan’ın karasularını 12 mile kadar genişletme hakkının uluslararası hukuk tarafından güvence altına alındığını savundu. Başbakan, bu adımın Atina tarafından "uygun koşulların oluştuğuna" karar verildiği anda hayata geçirilebileceğini belirtti.

Bu başlık Ankara açısından 6 mil eşiğiyle bağlantılı. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 8 Haziran 1995 tarihli kararında Yunanistan’ın Ege’de karasularını 6 milin ötesine taşımasının Türkiye’nin hayati çıkarlarını zedeleyeceğini bildirmiş ve hükümete askeri önlemler dahil gerekli tedbirler için yetki vermişti.

Miçotakis’in açıklaması, yeni bir takvim ilanından çok Atina’nın hukuki pozisyonunu yineleyen bir çerçeve sundu. Ancak 12 mil vurgusu, Ege’de deniz yetki alanları ve güvenlik dengesinin aynı dosyada tartışılmaya devam ettiğini gösterdi.

Meis görüntüleri Ankara’yı kızdırdı

Meis ziyareti, adanın statüsü nedeniyle Ankara’da ayrıca izlenen bir başlık oldu. Ankara’nın itirazı, Meis’in 1947 Paris Barış Antlaşması uyarınca gayriaskeri statüde bulunduğu değerlendirmesine dayanıyor.

Milli Savunma Bakanlığı, ziyarette Yunan silahlı unsurlarının görünmesi üzerine yaptığı açıklamada, adada askeri unsur sergilenmesinin barış ve istikrara katkı sağlamadığını bildirdi. Açıklamada ada statüsü ile bölgesel istikrar aynı çerçevede ele alındı.

Bu nedenle Meis, yalnızca sembolik bir ada ziyareti olarak değil, Ege’deki askeri görünürlük ve hukuki statü tartışmasının kesiştiği bir başlık olarak öne çıktı. Atina ise Miçotakis’in sözleriyle, Türkiye ile iyi ilişkiler arzusunu koruduğunu vurguladı.

Erdoğan görüşmesi kapısı açık

Miçotakis, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile planlanmış bir görüşme bulunmadığını, ancak programın kısa sürede değişebileceğini söyledi. "Sayın Erdoğan ile görüşme planlanmıyor. Ama son dakikada bile ayarlanabilir" sözleri, diplomatik temas ihtimalinin tamamen kapanmadığını gösterdi.

Yunanistan Başbakanı, Türkiye’den gelen resmi açıklamalar ile Türk medyasındaki yorumların ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Türkiye’nin son aylardaki söyleminde nispi bir kötüleşme olduğunu söylerken, bu görüşlerin önemli bölümünün geçmişte de dile getirildiğini hatırlattı.

Miçotakis’in bu ayrımı, medya yorumları ile devlet pozisyonları arasındaki farkın kriz yönetiminde ayrı tutulması gerektiği görüşüne dayanıyor. Bu yaklaşım, Atina’nın sert açıklamaları kayda geçirirken liderler arası temas ihtimalini tamamen dışlamadığını gösteriyor.

Atina Deklarasyonu, Miçotakis’in sözlerinde ilişkiler için ana referans noktası olarak yer aldı. 2023’te imzalanan deklarasyonun yararlı olduğunu belirten Başbakan, iki ülkenin komşuluğunun değişmeyeceğini ve iletişim kanallarının kurumsallaşmış biçimde açık kalması gerektiğini söyledi.

Eğer bu temas çizgisi korunursa, 12 mil ve Meis başlıkları hukuki pozisyonların tekrarlandığı, ancak sahadaki adımların sınırlı kaldığı bir hatta ilerleyebilir. Bu yol, iki başkentin siyasi maliyet üretmeden diyalog yürütmesine ve güvenlik bürokrasisinin kriz önleme rolünün öne çıkmasına dayanır.

Eğer Meis görüntüleri gibi sembolik adımlar çoğalır ve 12 mil çıkışı resmi takvime bağlanırsa, Ankara’nın 1995 TBMM kararına yaptığı atıflar daha merkezi hale gelebilir. Açık soru, Miçotakis’in "uygun koşullar" dediği eşiğin diplomatik temaslarla mı yoksa iç siyasi hesaplarla mı tanımlanacağıdır.