Makine ihracatı 4,4 milyar dolara çıktı

Türkiye’nin makine ihracatı 2026’nın ilk iki ayında değer bazında büyüdü ve sektörün birim fiyat dinamikleri öne çıktı. Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) verilerine göre Ocak-Şubat döneminde ihracat, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,5 artarak 4,4 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde miktar bazında yüzde 10,6 düşüş görülmesi, artışın daha çok fiyat ve ürün karması üzerinden geldiğine işaret etti.

MAİB’in açıkladığı tabloya göre kilogram başına ortalama ihracat fiyatı yüzde 16,9 yükseldi. Bu artış, daha yüksek katma değerli ürünlerin payının artması, sözleşme fiyatlamaları ve hedef pazarlarda ürün segmentinin yukarı kayması gibi kanallarla değer artışını destekledi. Miktar gerilerken değer artması, şirketlerin marj yönetimi ve fiyatlama gücü açısından izlenmesi gereken bir sinyal olarak öne çıktı.

Yıllıklandırılmış konsolide makine ihracatı da sınırlı bir artış gösterdi. Son 12 ayı kapsayan yıllıklandırılmış toplam, yüzde 2,6 artışla 28,9 milyar dolar seviyesine çıktı. Bu görünüm, kısa vadeli ivmenin yanı sıra orta vadeli trendin de yataydan yukarı döndüğünü, ancak artış hızının sınırlı kaldığını gösterdi.

Pazar dağılımında Almanya ve ABD ilk sırada yer aldı. Almanya’ya ihracat yüzde 14,9 artarak 561 milyon dolara yükseldi. ABD’ye ihracat ise yüzde 57,6 artışla 370 milyon dolara çıktı; bu artış, sektörün ABD pazarında daha hızlı ölçeklenebildiğini ve bazı ürün gruplarında talep yakaladığını gösteren bir veri olarak kayda geçti.

Avrupa tarafında İtalya’ya ihracat yüzde 16,4 artarak 100 milyon dolar eşiğini aştı. Buna karşılık Rusya’ya ihracat yüzde 32, Irak’a ihracat yüzde 44 geriledi. Bu ayrışma, sektörün bazı pazarlarda talep ve erişim koşullarına daha duyarlı olduğunu, risklerin ülke bazında farklılaştığını gösterdi.

Alt sektörlerde en yüksek ihracat 439 milyon dolarla “içten yanmalı motor ve aksamları” kaleminde gerçekleşti ve bu grup yüzde 11,2 büyüdü. “İnşaat ve madencilik makineleri” 291 milyon dolar, “pompa ve kompresörler” 249 milyon dolar ile ilk üçte yer aldı. Oransal olarak en hızlı artış yüzde 40,7 ile “türbin, turbojet ve hidrolik sistemler” grubunda görüldü; bu kalem, teknoloji yoğun ürünlerin toplam içindeki payını izlemek açısından önem taşıyor.

Genel resim, 2026’nın başında makine ihracatında değer artışının fiyat ve ürün karmasıyla geldiğini, pazar kompozisyonunun ise AB ve ABD lehine güçlenirken bazı bölgesel pazarlarda daraldığını ortaya koydu. Kurumlar açısından bu tablo, ihracat gelirlerinin sürdürülebilirliği, pazar çeşitlendirmesi ve yüksek katma değerli ürünlere geçişin hızını izleme ihtiyacını artırıyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Değer artışının birim fiyat üzerinden gelmesi, ihracat gelirlerinin kompozisyonunu ve cari denge kanalıyla makro görünümü etkileyebilir. Miktar düşüşü sürerse kapasite kullanımı ve istihdam kanalı daha yakından izlenebilir.

Sektör Etkisi: AB ve ABD’ye yönelen satışlar, kalite standardı ve sertifikasyon gereksinimleri nedeniyle ürün geliştirme ve tedarik zinciri yatırımlarını etkileyebilir. Rusya ve Irak gibi pazarlardaki düşüş, şirketleri pazar çeşitlendirmesi ve risk yönetimi süreçlerine daha fazla ağırlık vermeye itebilir.

Piyasa Etkisi: Birim fiyat artışı, şirket kârlılığı ve gelir görünümü üzerinden sektör hisseleri ve kredi risk primlerini etkileyebilir. Pazar dağılımındaki değişim, ihracatçıların döviz nakit akışı ve kur riskinden korunma talebini artırabilir.