Lavrov'dan Avrupa'ya savaş uyarısı

Ukrayna müzakereleri için Lavrov, üçlü veya ikili formata açık olduklarını söyledi; Moskova operasyonu durdurmayacağını bildirdi.

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Moskova'da yabancı misyon temsilcileriyle yaptığı yuvarlak masa toplantısında Rusya, ABD ve Ukrayna arasında yeniden kurulabilecek temas formatını değerlendirdi. Lavrov, Moskova'nın görüşmelerden çekilmediğini, üçlü ya da ikili masaya prensipte kapalı olmadığını söyledi.

Moskova şartlarını değiştirmedi

Lavrov'un mesajı, diplomasiye açık kapı ile askeri baskının aynı anda sürdürüleceği yönünde oldu. Bakan, Rusya ile Ukrayna arasında 2022'de İstanbul'da yapılan temasları hatırlattı ve Batı'nın müdahalesinin o süreçteki anlaşmaları engellediğini savundu.

Bu çerçevede Lavrov, müzakereler başlasa bile Rusya'nın askeri operasyonu durdurmayacağını belirtti. Açıklama, Moskova'nın ateşkes ile siyasi görüşmeleri birbirine otomatik olarak bağlamadığını gösteren doğrudan bir tutum beyanı niteliğinde.

Lavrov'a göre Rusya'nın Ukrayna dosyasındaki temel talepleri değişmedi. Bakan, güvenliğin sağlanması, NATO'nun Rusya sınırlarına yaklaşmaması ve Ruslar ile Rusça konuşan kişilerin haklarının güvence altına alınması başlıklarını Moskova'nın vazgeçmediği hedefler olarak sıraladı.

ABD hattına ölçülü destek

Lavrov, ABD'nin diğer Batılı ülkelerden farklı olarak krizin temel nedenlerini anladığını söyledi. Moskova'nın, Amerikan yönetiminin Ukrayna krizinin çözümüne dönük girişimlerini takdir ettiğini de ifade etti.

Bakan, Washington'ın Moskova'ya İran konusunda çözüm karşılığında Ukrayna dosyasında bir uzlaşı teklif etmediğini belirtti. Bu sözler, iki ayrı kriz başlığının pazarlık paketi haline getirildiği iddialarına karşı Moskova'nın çizdiği sınırı ortaya koydu.

Lavrov, İran ile ABD arasında haziranda imzalanan mutabakat zaptının sekteye uğradığını, ABD Başkanı Trump'ın Gazze'ye ilişkin planının da uygulanmadığını söyledi. Amerikan tarafının Ukrayna, İran ve Filistin başlıklarında henüz sonuç alamadığını savundu.

AB çizgisi Kırım'da kilitlendi

Lavrov, Avrupa Birliği ülkelerinin Kırım, Donbas ve Ukrayna'nın 1991 sınırları konusundaki yaklaşımını anlamsız olarak niteledi. AB'nin Ukrayna'nın NATO üyesi olacağı yönündeki söylemini siyasi belgelerine ve açıklamalarına taşıdığını söyledi.

Bakan, Avrupa ülkelerinin zaman zaman Moskova ile Ukrayna konusunda gizli iletişim kanalları kurmaya çalıştığını da ileri sürdü. Aynı açıklamada Rusya'nın Avrupa ülkelerine saldırma niyeti olmadığını söyledi, ancak Avrupa'nın saldırması halinde savaşın farklı ve kısa süreceğini belirtti.

Lavrov'un Avrupa'ya dönük en somut iddialarından biri deniz taşımacılığına ilişkindi. Bakan, Avrupa ülkelerinin ocaktan bu yana uydurma gerekçelerle 12 Rus gemisini alıkoyduğunu, bu adımların seyrüsefer özgürlüğüne müdahale anlamına geldiğini savundu.

Üç dosya aynı masada

Diplomasi yeniden üçlü formata dönerse, ilk etki ateşkes takviminden çok müzakere zemininin kurulması üzerinde görülebilir. Böyle bir süreçte küresel düzeyde enerji, tahıl ve navlun fiyatlamasında siyasi risk primi azalabilir; Rusya ise güvenlik şartlarını masanın merkezine taşımaya çalışır.

Eğer görüşmeler askeri operasyon sürerken yürürse, tarafların açıklamaları sahadaki gelişmelerle birlikte okunur. Bu senaryoda Moskova'nın pazarlık alanı korunurken, Avrupa savunma sanayisi ve deniz taşımacılığı daha yüksek yaptırım ve karşı önlem riskleriyle karşı karşıya kalır.

Görüşmelerin başlamaması halinde ise açıklamalar diplomatik pozisyonların kayda geçirilmesiyle sınırlı kalır. Açık soru, ABD'nin arabuluculuk girişimlerinin Ukrayna, İran ve Gazze başlıklarında ayrı ayrı mı ilerleyeceği, yoksa krizlerin birbirini siyasi olarak daha fazla mı etkileyeceği.