İçeriğe geç
SON HABERLER
İş Dünyası

Yapay zeka veri merkezlerinin karbon salımı 2030’da fırlayacak

Yapay zeka altyapısındaki hızlı büyüme nedeniyle küresel veri merkezlerinin karbon emisyonlarının 2030 yılına kadar yüzde 70 artması bekleniyor.

Yapay zeka veri merkezlerinin karbon salımı 2030'da fırlayacak

Elektrik talebinde rekor yükseliş

Yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaşması ve büyük veri modellerinin işlenmesi, dünya genelindeki veri merkezlerinin enerji ihtiyacını benzeri görülmemiş bir hızla artırıyor. Hazırlanan projeksiyonlara göre, sektörün elektrik tüketiminin önümüzdeki dört yıl içinde ikiye katlanması bekleniyor. Bu olağanüstü tüketim artışının yaklaşık yüzde 75'lik kısmının doğrudan yapay zeka operasyonlarından ve bu sistemlerin gerektirdiği işlem gücünden kaynaklanacağı hesaplanıyor.

Söz konusu talep artışı, yıllık bazda fazladan 350 teravatsaatlik elektrik tüketimi anlamına geliyor. Bu miktar, kabaca Birleşik Krallık'ın bir yıllık toplam elektrik sarfiyatına denk düşüyor. Enerji talebindeki bu devasa sıçrama sonucunda, veri merkezlerinin yol açtığı küresel karbon salımının 2030 yılına kadar yüzde 70 oranında artış göstereceği tahmin ediliyor.

Bölgesel enerji tercihlerindeki derin ayrışma

Tesislerin enerji temin stratejileri incelendiğinde, coğrafi bölgeler arasında belirgin bir ayrışma öne çıkıyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde geliştiriciler, veri merkezlerinin devasa güç gereksinimini karşılamak amacıyla yaklaşık 180 gigavatlık yeni doğalgaz santrali kapasitesi kurmayı planlıyor. Bu hamlenin, 2030 yılı itibarıyla ABD'deki sektörün elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 60'ını karşılayacağı belirtiliyor. Bahsi geçen ilave kapasite, neredeyse Avrupa Birliği genelinde kurulu bulunan toplam doğalgaz üretim altyapısına eşdeğer bir büyüklüğü temsil ediyor.

Asya pazarında ise fosil yakıt bağımlılığı kömür ekseninde şekilleniyor. Çin'in, yapay zeka veri merkezlerinin gereksinim duyduğu elektriğin yaklaşık yarısını on yılın sonuna kadar kömür santrallerinden sağlamayı sürdüreceği öngörülüyor. Buna karşılık Avrupa Birliği'nin, veri merkezlerinin tükettiği enerjinin yüzde 70'ini yenilenebilir kaynaklardan karşılayacağı, eksik kalan bölümü ise nükleer enerji ve doğalgaz ile ikame edeceği tahmin ediliyor. Bu tezat, küresel teknoloji sektörünün karbonsuzlaşma süreçlerinde bölgesel bir kutuplaşma yaratıyor.

İklim hedefleri ve şebeke güvenliği risk altında

Açıklanan veriler, küresel veri merkezi kapasitesinin son yirmi dört ayda on katına çıkarak yalnızca yapay zekaya tahsis edilen tesislerde 17 gigavat seviyesine ulaştığını gösteriyor. Sektör planlamaları doğrultusunda, 2030 yılına kadar 120 gigavatlık ilave kapasitenin daha faaliyete geçirilmesi ve bu büyümenin yüzde 75'inin doğrudan yapay zeka çalışmalarına ayrılması bekleniyor. Bu durum, veri altyapısı genişlemesinin teknoloji tarihindeki en hızlı büyüme evrelerinden birine işaret ettiğini ortaya koyuyor.

Ancak altyapı inşaatlarının ivmesi, temiz enerji kaynaklarının sisteme entegre edilme hızını belirgin biçimde aşıyor. Başta ABD ve Çin olmak üzere kilit pazarlarda fosil yakıtlara olan bu yoğun bağımlılık, şirketlerin ve hükümetlerin net sıfır karbon hedeflerini gerçekleştirmesini zorlaştırıyor. Yenilenebilir enerji dönüşümünün mevcut talep patlamasına yetişememesi durumunda, veri odaklı dijitalleşmenin çevresel maliyetinin öngörülen seviyelerin de üzerine çıkabileceği değerlendiriliyor.

More stories

Son haberler