Konut fiyat endeksi temmuzda yüzde 1,5 arttı

Konut fiyat endeksi temmuzda aylık yüzde 1,5 yükselirken yıllık reel yüzde 5,1 geriledi; TCMB verileri barınma maliyetinde ayrışmayı gösterdi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 2023=100 bazlı serisine göre KFE temmuzda 234,8 seviyesine çıktı. Endeks geçen yılın temmuzuna kıyasla nominal olarak yüzde 25 artmasına rağmen, fiyat artışlarından arındırılmış hesaplamada gerileme kaydetti.

KFE, konutların kalite farklılıklarından arındırılmış fiyat hareketini izlemek için kullanılıyor. Yeni Kiracı Kira Endeksi ise piyasaya yeni giren kira sözleşmelerindeki değişimi ölçerek mevcut sözleşmelerden farklı bir barınma göstergesi sunuyor.

İstanbul aylık artışta öne çıktı

Üç büyük il içinde konut fiyatları temmuzda en hızlı İstanbul'da yükseldi. TCMB verilerine göre KFE aylık bazda İstanbul'da %2,7, Ankara'da yüzde 2,2 arttı; İzmir'de ise %0,5 düştü.

Yıllık karşılaştırmada İstanbul'daki konut fiyat endeksi %27,7 ile üç büyük il arasında ilk sırada yer aldı. Ankara'da artış %26,6, İzmir'de yüzde 23,1 olarak hesaplandı; böylece İzmir hem aylık hem yıllık görünümde daha zayıf kaldı.

Yeni kiracı tarafında tablo aynı yönde ilerlemedi. YKKE temmuzda İstanbul'da %1,7 ve Ankara'da yüzde 2,2 artarken, İzmir'de %1,8 azaldı; geçen yılın temmuzuna göre artışlar İstanbul'da %32,4, Ankara'da yüzde 28,6 ve İzmir'de %26,3 oldu.

Doğu bölgesinde fiyat farkı büyüdü

Bölgesel veriler, konut fiyatlarındaki yıllık artışın ülke içinde geniş bir bantta hareket ettiğini gösterdi. İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli, Van, Bitlis, Hakkari ve Muş bölgesinde KFE yıllık yüzde 35,5 yükseldi.

Aynı sınıflamada Balıkesir ve Çanakkale bölgesi yüzde 16,4 ile konut fiyatlarında en düşük yıllık artışın ölçüldüğü bölge oldu. Bu fark, temmuz verisinde doğu illerinin yer aldığı geniş bölge ile Marmara'nın güneyindeki bölge arasındaki nominal makası görünür kıldı.

Kira verilerinde yıllık artışın zirvesi Karadeniz hattında görüldü. Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize ve Trabzon bölgesinde yeni kiracı kira endeksi yüzde 35 artarken, Balıkesir ve Çanakkale bölgesindeki yükseliş yüzde 18,8 ile listenin alt ucunda kaldı.

Reel gerileme talep okumalarını değiştiriyor

YKKE temmuzda ülke genelinde aylık yüzde 1,9 arttı. Endeks yıllık nominal bazda yüzde 28,4 yükselirken reel olarak yüzde 2,6 geriledi; bu fark, kira artışlarının genel fiyat düzeyine göre daha sınırlı kaldığına işaret ediyor.

Konut ve kira endekslerinin nominal olarak yükselip reel olarak düşmesi, barınma piyasasında fiyat etiketleri ile satın alma gücü arasındaki ayrımı büyütüyor. Nominal artışın sürmesi mülk sahiplerinin gelir beklentilerini desteklerken, reel düşüş alıcı ve yeni kiracı talebinin taşıyabileceği seviyeyi sınırlayabilir.

Önümüzdeki verilerde izlenecek mekanizma, konut fiyatları ve yeni kiracı kiralarının enflasyonla arasındaki fark olacak. Eğer nominal artışlar genel fiyat artışının altında kalmayı sürdürürse reel düzeltme konut sektörü ve hanehalkı bütçeleri için belirleyici gösterge olarak kalır; tersi durumda barınma maliyeti yeniden daha görünür bir baskı alanına dönüşür.