Kişiye özel mRNA kanser aşısında önemli aşama: Melanomda umut veren sonuç

Moderna ve Merck tarafından geliştirilen kişiye özel mRNA kanser aşısı, ileri aşama klinik araştırmada önemli bir aşamayı geride bıraktı. Reuters'ın haberine göre deneysel aşı, Merck'in Keytruda adlı immünoterapi ilacıyla birlikte uygulandığında, yüksek riskli melanomun (cilt kanseri) yeniden ortaya çıkması ve vücudun diğer bölgelerine yayılması riskini yalnızca Keytruda kullanımına kıyasla azalttı.

Binden fazla hastanın katıldığı araştırmada, cilt kanserinin en tehlikeli türlerinden biri olan melanomun tekrarlama ve vücuda yayılma riskinin düşürülmesi amaçlandı. Moderna, tedavinin onaylanması durumunda ilk birkaç yıl içinde binlerce melanom hastasının aşıdan faydalanabileceğini öngörüyor.

Her hasta için özel olarak hazırlanıyor

İntismeran autogene adı verilen deneysel aşı, hastanın tümöründe bulunan mutasyonların analiz edilmesinin ardından kişiye özel olarak hazırlanıyor.

Kemoterapi, hem sağlıklı hem de kanserli hücreleri öldürebilirken kişiselleştirilmiş kanser aşıları, bağışıklık sistemini yalnızca hastanın tümörüne özgü mutasyonları taşıyan hücreleri hedef alacak şekilde eğitmeyi amaçlıyor.

Tedavi, altı haftada bir damar yoluyla uygulanan en fazla dokuz doz Keytruda ile en fazla dokuz doz kişiye özel mRNA aşısının kombinasyonundan oluşuyor. Keytruda'nın ameliyat sonrasında tek başına kullanılması durumunda ise ilaç, üç ila altı haftada bir ve bir yıla kadar uygulanabiliyor.

Faz 3 sonuçlarının ayrıntıları henüz paylaşılmadı

Moderna ve Merck, devam eden faz 3 çalışmasının ayrıntılı sonuçlarını henüz yayımlamadı. Şirketler, hastaları izlemeye devam ederek tedavinin toplam yaşam süresini uzatıp uzatmadığını değerlendirecek.

Haziranda açıklanan önceki faz 2 çalışmasının beş yıllık sonuçlarına göre aşı ile Keytruda kombinasyonu, yalnızca Keytruda uygulanan hastalara kıyasla kanserin yeniden ortaya çıkma riskini yarı yarıya azalttı. Hastalığın vücudun diğer bölgelerine yayılma riski ise yüzde 59 oranında düştü.

Ancak bu oranlar önceki araştırmanın sonuçlarına dayanıyor. Dolayısıyla aynı etkinin daha geniş kapsamlı faz 3 çalışmasında da ortaya çıktığı henüz söylenemiyor.

Yeni yan etki bildirilmedi

Keytruda, melanom hastalarında yorgunluk, ishal, cilt döküntüsü, eklem ve kaslarda iltihaplanma gibi yan etkilere neden olabiliyor. Bazı hastalarda sağlıklı organlarda da iltihap gelişebiliyor.

Şirketler, kişiye özel mRNA aşısının tedaviye eklenmesiyle yeni bir yan etkinin ortaya çıkmadığını açıkladı. Önceki araştırmada da ciddi yan etkilerin görülme oranında artış tespit edilmemişti.

Moderna Başkanı Stephen Hoge, aşı sonrasında ortaya çıkan reaksiyonların grip veya Covid-19 aşılarının ardından görülebilen belirtilere benzediğini söyledi.

Farklı kanser türlerinde de araştırılıyor

Moderna ve Merck, kişiye özel aşı ile Keytruda kombinasyonunu melanomun yanı sıra farklı kanser türlerinde de araştırıyor.

Ameliyatla çıkarılmış küçük hücreli dışı akciğer kanserine yönelik ileri aşama çalışmalar yürütülürken tedavi, mesane ve böbrek kanserlerinde orta aşama, pankreas ve mide kanserlerinde ise erken aşama araştırmalarda test ediliyor.

Hoge, bu çalışmaların çok sayıda sonucunun önümüzdeki bir veya iki yıl içinde açıklanacağını belirtti.

Roche ve BioNTech de autogene cevumeran adlı benzer bir kişiye özel mRNA tedavisini ameliyat edilmiş kolon ve pankreas kanseri hastalarında araştırıyor. Kolon kanserine ilişkin sonuçların 2027'de, pankreas kanserine ilişkin sonuçların ise 2031'de açıklanması bekleniyor.

Uzmanlar kullanım alanının genişleyebileceğini düşünüyor

Mass General Brigham Kanser Enstitüsü Melanom Merkezi Direktörü Dr. Ryan Sullivan, olumlu sonuçlanan araştırmayı kişiye özel kanser aşıları açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. Sullivan, elde edilen sonucun bu alandaki araştırma ve yatırımları artırabileceğini ifade etti.

Amerikan Klinik Onkoloji Derneği Baş Tıp Sorumlusu Dr. Julie Gralow da çalışmanın mRNA teknolojisinin kanser tedavisindeki kullanımını destekleyen önemli bir ilerleme olduğunu belirtti.

Uzmanlara göre melanomun çok sayıda mutasyon üretmesi, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanımasını kolaylaştırıyor. Bu nedenle benzer şekilde yüksek sayıda mutasyon taşıyan diğer kanser türlerinde de kişiye özel mRNA aşılarının etkili olabileceği değerlendiriliyor.