Hazır giyim ihracatı 16,6 milyar dolara indi

Türkiye’nin hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı, 2022 Şubat’ta görülen 21,2 milyar dolarlık yıllık seviyeden 2026 itibarıyla 16,6 milyar dolara geriledi. Bu tablo, sektörün döviz kuru politikası, maliyet artışları ve küresel jeopolitik gerilimlerin ticaret akışlarına etkisiyle aynı anda baskı altında kaldığını gösteriyor. İhracattaki düşüş, Türkiye’nin geleneksel olarak güçlü olduğu Avrupa pazarında rekabet koşullarının sıkılaştığı bir döneme denk geliyor.

Sektördeki gerileme, İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri (İHKİB) yönetimi etrafında da tartışma yarattı. İHKİB başkan adayı Timur Bozdemir, ihracattaki düşüşün mevcut yönetimin tercihleriyle bağlantılı olduğunu savunuyor. Bozdemir’e göre sektör kaynakları “somut çıktısı olmayan” projelere yönlendirildi ve bu yaklaşım Avrupa’daki bazı önemli müşterilerin kaybına zemin hazırladı.

Bozdemir ayrıca, hazır giyim ihracat performansının 27 sektör arasında son sıraya indiğini belirtiyor. Bu iddia, sektörün genel ihracat sepeti içindeki göreli konumuna dair bir uyarı niteliği taşıyor. Hazır giyim, istihdam ve tedarik zinciri etkisi yüksek bir alan olduğu için performans kaybı, yalnızca ihracat gelirini değil, üretim planlamasını ve kapasite kullanımını da etkileyebiliyor.

Adayın açıkladığı program, kısa vadede mali disiplin ve harcama kontrolü, orta vadede ise pazar ve ürün stratejisi değişimi üzerine kurulu. Bozdemir, seçilmesi halinde ilk 6 ayda gereksiz harcamaları en az %40 azaltarak mali disiplin sağlayacağını söylüyor. Devamında 12–18 ay içinde dijitalleşme, “doğru hedef pazarlara” yeniden giriş ve katma değerli üretimle sektör altyapısını yeniden kurmayı hedeflediğini ifade ediyor.

Planın kamu tarafına uzanan başlıkları da var. Bozdemir, serbest ticaret anlaşmalarının hızlandırılması ve gümrük düzenlemeleri gibi konularda devletle koordinasyon içinde çalışacaklarını belirtiyor. Bu çerçeve, sektörün rekabetçiliğini yalnızca firma ölçeğinde verimlilikle değil, aynı zamanda pazar erişimi ve sınır süreçleriyle de güçlendirmeyi amaçlayan bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.

Genel resimde, hazır giyim ihracatındaki düşüş; kur-maliyet dengesi, Avrupa talebi, tedarik zinciri güvenliği ve sektör kurumlarının kaynak kullanımına dair yönetişim tartışmalarını aynı başlık altında topluyor. Önümüzdeki dönemde İHKİB yönetim tercihleri, firmaların pazara erişim stratejileri ve kamu ile koordinasyon kapasitesi, sektörün ihracat performansını belirleyen ana değişkenler arasında yer alacak.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: İhracat gelirindeki gerileme, dış ticaret dengesi ve istihdam yoğun sektörlerde gelir akışını etkileyebilir. Kur politikası ve maliyet baskısı tartışmaları, sektör bazlı destek ve düzenleme gündemini öne çıkarabilir.

Sektör Etkisi: Birlik kaynaklarının kullanımı ve hedef pazar stratejisi, firmaların müşteri tutma ve yeni sipariş alma kapasitesini etkileyebilir. Dijitalleşme ve katma değerli üretim vurgusu, ürün karması ve yatırım önceliklerini yeniden şekillendirebilir.

Piyasa Etkisi: Sektör ihracatındaki düşüş, ilgili şirketlerin ciro beklentileri ve kredi risk algısı üzerinden fiyatlamalara yansıyabilir. Serbest ticaret anlaşmaları ve gümrük düzenlemeleri gibi başlıklar, pazar erişimi kanalıyla orta vadeli nakit akışı varsayımlarını etkileyebilir.