İrlanda düzenleyicisi Meta’yı DSA’da “karanlık tasarım” şüphesiyle inceliyor

İrlanda’daki medya düzenleyicisi, Meta Platforms’un Facebook ve Instagram’daki arayüz tasarımlarının Avrupa Birliği (AB) Dijital Hizmetler Yasası’nı (DSA) ihlal edip etmediğine ilişkin soruşturma başlattı. DW’nin haberine göre inceleme, kullanıcıların veri paylaşımına veya platformlarda daha fazla zaman geçirmeye yönlendirildiği iddialarını merkezine alıyor.

Soruşturma, DSA’nın kullanıcılara algoritmik içerik sıralaması üzerinde daha fazla kontrol verme hedefiyle uyumlu olup olmadığını test edecek.

DW’ye göre düzenleyici, kullanıcılara önerilen içerikleri şekillendiren kişiselleştirilmiş akış ile kronolojik akış arasında geçiş seçeneğine erişimin zorlaştırılıp zorlaştırılmadığını araştırıyor. Bu seçeneğin karmaşık alt menülere “gizlenip gizlenmediği” ve uygulama kapatıldıktan sonra kullanıcı ayarlarının otomatik olarak sıfırlanıp sıfırlanmadığı da inceleme kapsamında.

DSA, çevrim içi haksız uygulamalara karşı tüketiciyi korumayı ve büyük platformların arayüzlerinde kullanıcı tercihlerini daha şeffaf ve uygulanabilir kılmayı amaçlıyor. İnceleme, “dark pattern/karanlık tasarım” olarak anılan yönlendirici arayüz pratikleriyle kullanıcıların fiilen alternatif akış seçeneklerinden uzaklaştırılıp uzaklaştırılmadığına odaklanıyor.

DW’nin aktardığına göre ihlalin doğrulanması halinde Meta’ya küresel yıllık cirosunun %6’sına kadar idari para cezası uygulanabilir; haberde bunun Meta için yaklaşık 20 milyar euroya kadar çıkabileceği not ediliyor. Haberde ayrıca reklamsız kullanım için ödeme veya veri paylaşımı seçenekleri sunan “öde ya da onayla” modelinin de düzenleyicilerce tartışmalı alanlardan biri olarak izlendiği belirtiliyor.

DSA kapsamında olası yaptırımlar, büyük dijital platformların ürün tasarımı, reklam modeli ve veri toplama pratiklerinde uyum maliyeti ve gelir riskini artırabilir.

• İrlanda düzenleyicisi, Meta’nın Facebook ve Instagram arayüzlerini DSA kapsamında soruşturuyor.
• İnceleme, “karanlık tasarım” ile kullanıcıların veri paylaşımına yönlendirilip yönlendirilmediğine odaklanıyor.
• Kişiselleştirilmiş akış ile kronolojik akış arasında geçişin zorlaştırıldığı iddiası araştırılıyor.
• Uygulama kapatıldıktan sonra ayarların otomatik sıfırlanıp sıfırlanmadığı inceleniyor.
• DW’ye göre ihlal doğrulanırsa ceza, küresel cironun %6’sına kadar çıkabilir; haberde 20 milyar euroya kadar ifadesi yer alıyor.

Soruşturmanın kapsamı ve bulguları, AB’de platform tasarımı ve “öde ya da onayla” modellerine ilişkin uyum standartlarının sertleşip sertleşmeyeceğine işaret edecek.