Karadeniz’den Pasifik’e gerilim hattı büyüyor: Putin'den kritik ziyaret

Karadeniz gerilimi, Novorossiysk ve Tuna limanlarına saldırılarla tahıl sevkiyatını ve Pasifik’teki Kuril anlaşmazlığını aynı anda öne çıkardı.

Ukrayna, Rusya’nın Karadeniz Filosu için kullandığı Novorossiysk limanını füze, İHA ve insansız deniz araçlarıyla hedef aldığını duyurdu. Rusya tarafının açıkladığı bilançoda can kaybı üç, yaralı sayısı 24 oldu; ölenlerden birinin 8 yaşında çocuk olduğu bildirildi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, operasyonu Rus deniz üssüne yönelik “benzersiz bir operasyon” olarak tanımladı. Ukrayna ordusu, saldırıda iki fırkateyn dahil dört Rus savaş gemisinin hedef listesine alındığını açıkladı.

Novorossiysk tahıl hatları vuruldu

Novorossiysk’in askeri değeri, Rusya’nın Karadeniz Filosu’nun bir bölümünü Sivastopol’dan buraya kaydırmasıyla artmıştı. Liman aynı zamanda Rus tahılının deniz yoluyla çıkışında kullanılan KSK, NZT ve NKHP terminallerine ev sahipliği yapıyor.

Kaynak metindeki aktarıma göre iki büyük tahıl terminali saldırıdan etkilendi, terminallerden birinde faaliyetler durduruldu. Bu tablo, savaşın deniz üsleriyle sınırlı kalmayıp tarım emtiası altyapısına da uzandığını gösteriyor.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Ukrayna’nın Azak Denizi ve Karadeniz’deki eylemlerinin küresel gıda güvenliğini zayıflattığını savundu. Zaharova, “Kiev yönetiminin küresel gıda pazarında kaos yaratmayı amaçlayan eylemleri, Batılı ülkelerin çıkarlarına hizmet ediyor” dedi.

Tuna limanları yeniden hedefte

Rusya Savunma Bakanlığı ise Odessa bölgesindeki liman altyapısına saldırılar düzenlendiğini açıkladı. Bakanlığa göre Reni Limanı’nda Ukrayna Deniz Kuvvetlerinin yönetim merkezi, İzmail Limanı’nda ise askerlerin geçici konuşlanma alanı ve askeri yük altyapısı vuruldu.

İzmail, Karadeniz limanlarına yönelik saldırıların arttığı dönemlerde tahıl, yağlı tohum ve diğer tarım ürünleri için alternatif çıkış noktası olarak öne çıkmıştı. Tuna Nehri üzerindeki konumu, Ukrayna’nın Avrupa’ya uzanan lojistik ağında bu limanı ayrı bir hatta yerleştiriyor.

Rusya Federal Güvenlik Servisi de Kırım’da Ukrayna gizli servisleri adına casusluk yaptığı ve demiryolunda sabotaj hazırladığı iddia edilen bir Rus vatandaşının gözaltına alındığını bildirdi. Bu açıklama, deniz ve liman hatlarındaki baskıya kara ulaştırması güvenliğinin de eklendiğini gösteren yeni bir unsur oldu.

Putin Iturup’a mesaj verdi

Karadeniz’de saldırılar yoğunlaşırken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Japonya ile İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ihtilaflı olan Kuril Adaları’nı ziyaret etti. Tokyo yönetimi, Iturup Adası ziyaretini protesto ederek adaların tarihsel ve hukuki olarak Japonya’ya ait olduğunu savundu.

Putin, Kuril Adaları’na geçmeden önce Sahalin Adası’nda Rusya’nın doğu sınırlarının güvenliğine ilişkin bir toplantı yaptı. Rus donanmasının tatbikat düzenlediği bölgede Putin, “Ana görevler bugün özel askeri harekât sırasında yerine getiriliyor ancak bizim görevimiz, Rus devletinin güvenliğini tüm sınırlarında, tüm topraklarında sağlamaktır” dedi.

Rus lider, Pasifik Filosu’nun sorumluluk alanında gerilimin arttığını ileri sürdü. Putin, NATO’nun Pasifik’e girmeye çalıştığını, yeni askeri-politik ittifaklar kurulduğunu ve Rusya için doğrudan tehdit oluşturduğunu söylediği silah sistemlerinin bölgeye konuşlandırıldığını savundu.

Kuril hattı, Japonya’nın savunma kapasitesini artırma süreciyle birlikte Moskova açısından daha hassas bir başlığa dönüşüyor. Rusya son yıllarda stratejik konumdaki adalarda askeri varlığını artırırken Iturup, bölgedeki başlıca hava üssüne ev sahipliği yapıyor.

Eğer Karadeniz’deki saldırılar liman ve tahıl terminallerinde yoğunlaşırsa, küresel tarım ticaretinde sevkiyat süreleri ve sigorta maliyetleri üzerinden baskı oluşabilir. Bu senaryoda Novorossiysk terminalleri operasyonel riskle, tahıl sektörü ise alternatif rota arayışıyla karşı karşıya kalır.

Eğer gerilim Pasifik’te askeri devriyeler ve ada üsleri üzerinden tırmanırsa, Rusya’nın kaynak planlaması iki ayrı cephe baskısını birlikte taşımak zorunda kalabilir. Aksi yönde, liman operasyonlarının hızla toparlanması ve diplomatik protestoların sınırlı kalması, enerji ve tahıl piyasalarındaki ilk tepkinin kalıcı hale gelmesini engelleyebilir.