Kahire’den Ankara’ya ‘Deniz yetki alanı’ resti
Mısır, Türkiye ile Libya arasında imzalanan deniz yetki alanları anlaşması ve enerji iş birliği mutabakatına karşı BM nezdinde yeni bir diplomatik girişim…

Mısır, Türkiye-Libya anlaşması için BM'ye ilettiği notada, Libya'nın doğusundaki onayın deniz yetki itirazını değiştirmediğini savundu.
Kahire’nin başvurusu, deniz sınırlarını belirleyen düzenlemenin yanında iki ülkenin daha sonra yaptığı enerji mutabakatını da kapsıyor. Mısır yönetimi, Akdeniz’de kendisine ait olduğunu belirttiği hakları korumak üzere gerekli saydığı tedbirlere başvurabileceğini bildiriyor; ancak aktarılan açıklamada bu tedbirlerin kapsamı belirtilmiyor.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği’ne gönderildiği bildirilen nota 5 Kasım tarihini taşıyor. Metne ilişkin aktarıma göre Mısır, Libya’daki onay sürecinin kendi hukuki değerlendirmesini değiştirmediğini ve iki ülkenin belirlediği deniz sınırlarını kabul etmediğini kayda geçiriyor.
Doğu Libya’nın onayı tutum değiştiriyor
Diplomatik girişimin öncesindeki değişiklik, Libya’nın doğusunda bulunan Temsilciler Meclisi’nin anlaşmaya onay vermesi oldu. Sunulan haberde bir önceki ay gerçekleştiği belirtilen karar, doğudaki yönetimin daha önce karşı çıktığı düzenlemeyi benimsemesi anlamına geliyor.
Deniz sınırlarına ilişkin düzenleme, Türkiye ile Libya’nın batısında faaliyet gösteren otoriteler arasında yapılmıştı. Haberde anlaşmanın yürürlük başlangıcı 2020 olarak veriliyor; doğudaki yönetimin daha sonraki onayı ise ülkenin bölünmüş siyasi yapısı içinde ayrı bir gelişme oluşturuyor.
Bu nedenle Libya içindeki tutum değişikliği ile Mısır’ın itirazı birbirinden farklı düzlemlerde ilerliyor. Temsilciler Meclisi’nin kararı doğudaki yönetimin anlaşmaya yaklaşımını değiştirirken, Kahire bu kararın metne hukuki geçerlilik kazandırmadığını ileri sürüyor.
Kahire deniz haklarını gerekçe gösteriyor
Mısır’ın itirazının merkezinde, Türkiye ve Libya’nın belirlediği sınırların kendisine ait deniz haklarıyla çatıştığı iddiası bulunuyor. Kahire, notada münhasır ekonomik bölge ve kıta sahanlığı kapsamındaki haklarının dikkate alınmadığını savunuyor.
Geçersizlik değerlendirmesi Mısır’ın hukuki tutumunu yansıtıyor; aktarılan metin bunu karara bağlayan bir yargı hükmü sunmuyor. Türkiye’nin veya Libya’daki ilgili makamların yeni notaya verdiği bir yanıt da paylaşılmıyor; dolayısıyla tarafların bu başvuru üzerindeki görüşleri karşılaştırılamıyor.
Anlaşmaya yönelik bölgesel itirazlarda Girit ile diğer Yunan adalarının deniz sınırlandırmasında nasıl ele alındığı da yer alıyor. Sunulan anlatım, düzenlemenin bu adaları hesaba katmadığını belirtiyor; ancak bu değerlendirmeyi sınayacak harita, koordinat veya anlaşma maddeleri aktarılmıyor.
Yunanistan, İsrail, Mısır ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, verilen bilgiye göre mutabakata daha önce de karşı çıktı. Mısır’ın yeni başvurusu da ilk itirazı değil: aktarılan notada 2019, 2023, 2024 ve 2025 tarihli önceki bildirimlerle süreklilik kurulduğu belirtiliyor.
Enerji mutabakatı da itiraz kapsamında
Kahire, deniz sınırları konusunda aldığı tutumu enerji alanındaki iş birliğine de taşıyor. Mısır’ın açıklamasına göre Türkiye ile Libya’nın sonradan imzaladığı enerji düzenlemesi de tanınmıyor; böylece diplomatik itiraz yalnızca sınırlandırma metniyle sınırlı kalmıyor.
Bununla birlikte, aktarılan bilgilerde belirli bir enerji şirketi, arama sahası, yatırım tutarı veya uygulama takvimi bulunmuyor. Bu nedenle notanın herhangi bir ticari projeyi durdurduğu ya da enerji arzında değişiklik yarattığı yönünde bir sonuç çıkarmak mümkün değil.
Eğer Kahire’nin bildirdiği tedbirler somut bir enerji faaliyetine yönelirse, şirketler ve sektör üzerindeki etkinin değerlendirilmesi için önce ilgili saha ile işlemin belirlenmesi gerekecek. Girişim diplomatik itiraz düzeyinde kalırsa, mevcut bilgilerden üretim, ticaret veya küresel enerji fiyatları üzerinde doğrudan bir etki kurulamaz.
Başvurunun ardından açıklığa kavuşması gereken başlıca nokta, Mısır’ın hangi somut adımları değerlendirdiği. Türkiye ve Libya makamlarının olası yanıtları ile enerji mutabakatının uygulamasına ilişkin açıklamalar, anlaşmazlığın diplomatik yazışmaların ötesine geçip geçmediğini değerlendirmek açısından önem taşıyacak.
More stories
- Dünyanın gözü APEC zirvesinde: Diplomatik teamüller yıkıldı
- Gaz sektörü AB metan kurallarının üç yıl ertelenmesini istiyor
- Kiev'de elektrik kesintileri kriz yaratırken siyasi gerilim tırmanıyor
- Cebu'da 20'den fazla yaralının olduğu müdahaleye soruşturma istendi
- Malezya Başsavcısı Necip Rezak'ın ev hapsine itiraz etti
- Lahey mahkemesi Thaci'nin cezasına 17 ay ekledi
- Güney Afrika yapay zekâ botu hatalı yardım açıklaması üretti
- Nijerya ordusu iki üs saldırısını püskürttüğünü açıkladı
Son haberler
- Türkiye Masası: GTA 6 konsol ve ağ talebini öne çıkarıyor
- Samsunspor maçı Başakşehir'de: Aslan'ın zeminine 'Bayern' neşteri
- TikTok’ta yeni akım: Kâbe ile kara para aklama
- Liberya liman ücretlerini indirip 30 gün ücretsiz depolama sağlayacak
- Deutsche Bank sızıntısı yönetimdeki reform iddialarını sarstı
- Şamil Tayyar Erdoğan'a seslendi: Dakikalar sonra sildi
- Gülistan Doku dosyasında itiraf: Rapora hazır görüntüler eklendi
- Asgari ücrette geri sayım: Milyonlarca çalışanın kaderi Aralık'ta çizilecek

