Japonya'da Gıda Vergisi Sıfırlama Teknik Engelle Karşılaştı

Japonya hükümetinin hayata geçirmeyi planladığı gıda tüketim vergisini sıfırlama girişimi, beklenmedik teknik sorunlarla karşılaştı. Ülkedeki büyük perakende zincirlerinde kullanılan yazar kasa sistemlerinin, vergi oranını 'yüzde sıfır' olarak hesaplayacak şekilde tasarlanmadığı ortaya çıktı.

Yazar Kasa Sistemleri Sorunu Derinleşiyor

Japonya'da kullanılan modern perakende satış sistemleri, çok sayıda ödeme türünü aynı anda işleyebiliyor. Ancak bu sistemlerde vergi oranının sıfırlanması için kapsamlı bir güncelleme yapılması gerekiyor. Üretici firmalara göre bu altyapısal yenileme süreci, bir yıla kadar zaman alabilir.

Başbakan Fumio Kishida'nın liderliğindeki Liberal Demokrat Parti, seçim öncesinde hayat pahalılığıyla mücadele eden halka yönelik gıdadaki yüzde 8'lik tüketim vergisini düşürme veya sıfırlama vaadinde bulunmuştu. Bu vaat, seçmenler tarafından olumlu karşılanmış ve partinin zaferinde etkili olmuştu.

Muhalefet ve Maliye Bakanlığı Arasındaki Çekişme

Muhalefet partileri, vergi indiriminin ne zaman yürürlüğe gireceğine dair somut takvim talep ettiğinde, hükümet cephesi yazar kasa sistemlerindeki teknik sınırlılıkları gerekçe gösterdi. Başbakan Sanae Takaichi, bu durumu 'Japonya için utanç verici' olarak nitelendirerek, acil durumlarda bile vergi oranlarının hızlı değiştirilememesini eleştirdi.

Ancak muhalefet ve bazı yorumcular, bu teknik sorunun bir geciktirme taktiği olduğunu öne sürüyor. Yazar kasa sistemlerinin ayarlanmasının zaman alabileceği uyarısının geçen yıl kendisi tarafından da yapıldığı hatırlatılan Takaichi'nin, Maliye Bakanlığı'nın vergi indirimi maliyetini planlarken zaman kazanmak amacıyla bu konuyu öne çıkardığı iddia ediliyor.

Alternatif Çözümler ve Maliyet Etkileri

Gıdadaki tüketim vergisinin tamamen sıfırlanması, Japonya'nın zaten yüksek olan kamu borcu göz önüne alındığında ciddi bir mali yük getirecek. Maliye Bakanlığı'nın tahminlerine göre, bu indirimin kamu maliyesine yıllık maliyeti yaklaşık 31,5 milyar dolar olacak.

Bu durum üzerine hükümetin, vaadini tam olarak yerine getirememe ihtimali değerlendiriliyor. Masada duran alternatiflerden biri, gıdadaki tüketim vergisini sıfırlamak yerine yüzde 1'e indirmek. Bu seçenek, yazar kasa sistemlerinde daha hızlı uygulanabilir ve beş-altı ay içinde hayata geçirilebilir.

Ayrıca yüzde 1'lik vergi oranı uygulaması, sıfır vergiye kıyasla kamu maliyeti açısından yaklaşık 4 milyar dolarlık bir tasarruf sağlayacak. Böylece hükümet, hem seçim vaadini büyük ölçüde yerine getirmiş olacak hem de teknik altyapı ve bütçe baskısını hafifletecek bir çözüm bulmuş olacak.