İsrail Lübnan saldırıları sürüyor: 254 ölü

165 kişi yaralandı. Gelişme, Pakistan arabuluculuğunda ABD ile İran arasında ilan edildiği belirtilen ve Lübnan’ı da kapsadığı ifade edilen iki haftalık ateşkes iddiasıyla doğrudan çelişti. Bu tablo, sahadaki çatışma dinamiğinin diplomatik çerçevelerden daha hızlı ilerlediğini ve ateşkesin kapsamı ile bağlayıcılığı konusunda taraflar arasında açık bir uyuşmazlık bulunduğunu gösterdi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, Beyrut ile ülkenin güneyi ve doğusunda onlarca noktanın eş zamanlı hedef alındığını bildirdi. Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, ölen ve yaralanan siviller için bir günlük ulusal yas ilan etti. Saldırıların coğrafi yayılımı, yalnızca sınır hattına odaklı bir operasyon yerine ülke geneline yayılan bir baskı stratejisi izlendiği algısını güçlendirdi.

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, saldırılarda Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım’ın kişisel sekreteri Ali Yusuf Harşi’nin öldürüldüğünü iddia etti. Adraee ayrıca, Lübnan’ın güneyindeki altyapıyı hedef aldıklarını ve Litani Nehri üzerindeki iki köprüyü vurduklarını açıkladı. Köprülerin vurulması, askeri hedeflerin yanı sıra lojistik ve hareket kabiliyeti üzerinde etkisi olabilecek kritik altyapının da hedef listesinde yer aldığını ortaya koydu.

Hizbullah ise İsrail’in ateşkesi ihlal ettiğini savunarak İsrail’in kuzeyindeki Manara yerleşimine roket saldırıları düzenlediğini duyurdu. Örgüt, ayrıca Lübnan’ın güneyindeki Taybe’de bir evde bulunan İsrail askerlerini hedef aldığını bildirdi. Bu karşılıklı eylemler, çatışmanın sınır ötesi bir “vur-kaç” döngüsüne sıkışma riskini artırırken, sivil kayıplar ve altyapı hasarı üzerinden siyasi baskıyı da büyütüyor.

Ateşkesin kapsamı konusunda Washington’dan gelen mesajlar da netlik sağlamadı. ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’la yapılan ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığını öne sürdü. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise Lübnan’a saldırıların devam edeceğini açıkladı. İran da Lübnan’a yönelik saldırılar bitmedikçe İsrail’e misilleme yapmaya devam edeceğini bildirdi.

Bu çerçevede, Lübnan sahası İran-ABD hattındaki diplomatik temaslardan bağımsız bir gerilim alanı olarak öne çıkıyor. İsrail’in “altyapı” vurgusu ve Hizbullah’ın kuzey İsrail’e roket yanıtı, çatışmanın askeri hedeflerle sınırlı kalmayıp ulaşım ve yerleşim güvenliği gibi alanlara yayıldığını gösteriyor.

Ateşkesin kimin için, hangi coğrafyada ve hangi koşullarda geçerli olduğu sorusu yanıt bulmadıkça, tarafların açıklamaları sahadaki tırmanmayı frenlemek yerine meşruiyet tartışmasını derinleştiriyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Saldırıların Beyrut’u da kapsaması, Lübnan’da iç güvenlik ve kamu hizmetleri üzerindeki baskıyı artırabilir. Ulusal yas kararı, sivil kayıpların siyasi gündemi ve kriz yönetimini daha da öne çıkaracağını gösteriyor.

Sektör Etkisi: Köprülerin vurulması, lojistik, tedarik zinciri ve iç taşımacılıkta kesinti riskini yükseltebilir. Güvenlik riski arttıkça sigorta maliyetleri ve operasyonel süreklilik planları daha belirleyici hale gelebilir.

Piyasa Etkisi: Ateşkesin kapsamına dair çelişkili açıklamalar, bölgesel risk primini etkileyebilecek bir belirsizlik kanalı yaratır. Sınır ötesi roket saldırıları ve altyapı hasarı, enerji ve taşımacılık fiyatlamalarında oynaklığı tetikleyebilir.