İsrail Lübnan Operasyonlarını Genişletiyor: Siviller Yerinden Ediliyor

İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki askeri operasyonlarını artırdı. Son bir hafta içinde yaklaşık 400 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda sivil de yerinden edildi. Bu gerilim, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in 28 Şubat'ta öldürülmesinin ardından Hizbullah'ın misilleme eylemleriyle tırmandı.

İsrail güçleri, Lübnan topraklarının güneyine ilerleyerek Litani Nehri'nin güneyinde yaşayanlara tahliye emri verdi. Benzer emirler, Hizbullah'ın güçlü olduğu bilinen Beyrut'un güney banliyöleri için de çıkarıldı. Bu askeri harekat, Kasım 2024'teki ateşkes anlaşmasının bozulmasının ardından önemli bir dönüm noktası oldu.

**Hizbullah'ın Karşılığı ve Hükümetin Adımları**

Hamaney'in ölümünden sonra Hizbullah, İsrail askeri tesislerine karşı bir dizi misilleme saldırısı başlattı. Bu saldırılar, hem doğudaki Bekaa Vadisi'nde hem de güney Lübnan'da günlük çatışmalara dönüştü.

Bu arada Lübnan hükümeti, Hizbullah'ın askeri faaliyetlerini yasa dışı ilan etti. Yetkililerin, izinsiz silah bulunduran kişileri tutukladığı bildiriliyor. Bu durum, 2023-2024 çatışması ve liderlik kayıplarının ardından Hizbullah'ın zayıfladığı algısıyla örtüşüyor.

**Stratejik Hedefler ve Bölgesel Dinamikler**

Analistler, İsrail'in mevcut askeri stratejisinin Lübnan'ın demografik yapısını değiştirmeyi ve Hizbullah'ın destek tabanıyla bağlarını zayıflatmayı amaçladığını belirtiyor. Bu hedefler arasında Litani Nehri'nin kuzeyindeki, hatta bazı tahminlere göre Awali Nehri'ne kadar olan bölgelerin askerden arındırılması da olabilir. Bu durum, geçmişteki bölgesel anlaşmaları akla getiriyor.

İsrail'in daha önce Lübnan'dan çekilmesine rağmen, yeni siyasi koşulların ortaya çıkabileceği endişesi devam ediyor. Bunlar arasında bir barış anlaşmasının dayatılması veya bölgesel dengeyi yeniden şekillendirecek bir ekonomik bölgenin kurulması yer alabilir. Birleşmiş Milletler barış güçleri, Kasım 2024 ateşkesinin İsrail tarafından 10.000'den fazla kez ihlal edildiğini daha önce belgelemişti.

**Etkileri**

**Ülke Üzerindeki Etki:** Lübnan, güney bölgelerinde ciddi iç göç ve potansiyel demografik değişimlerle karşı karşıya. Lübnan hükümetinin izinsiz silahlara karşı aldığı önlemler, dış çatışmanın ortasında karmaşık bir iç siyasi dinamiğe işaret ediyor.

**Sektör Üzerindeki Etki:** Çatışmanın tırmanması, bölgesel ticaret yollarını ve enerji tedarikini, özellikle Doğu Akdeniz'deki deniz taşımacılığını olumsuz etkileyebilir. Etkilenen bölgelerdeki yeniden yapılanma çabaları önemli uluslararası yatırımlar gerektirecektir.

**Piyasa Üzerindeki Etki:** Orta Doğu'daki artan jeopolitik istikrarsızlık genellikle petrol fiyatlarının yükselmesine ve güvenli liman varlıklarına yönelime yol açar. Bölgesel hisse senedi piyasaları dalgalanma yaşayabilir ve Lübnan lirası üzerinde daha fazla değer kaybı baskısı oluşabilir.