Hürmüz Boğazı İçin ABD ve İran Anlaşmaya Yakın

Hürmüz Boğazı'nda Yeni Bir Dönem Mi Başlıyor?

Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında, küresel petrol taşımacılığı için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nın yeniden faaliyete geçirilmesi konusunda önemli bir ilerleme kaydedildi. ABD Başkanı Donald Trump, 24 Mayıs 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, iki ülkenin bir mutabakat zaptı üzerinde büyük ölçüde uzlaştığını belirtti. Boğaz, Şubat ayından bu yana ABD ve İsrail'in dahil olduğu bir çatışma nedeniyle kapalı bulunuyor.

Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, arabuluculuk yaptığı bu görüşmelerin bir sonraki turunun "çok yakında" gerçekleşeceğini ifade etti. Trump, hazırlanan belgeyi "BARIŞ'a ilişkin Mutabakat Zaptı" olarak tanımladı ve nihai onay için ABD, İran ve diğer ülkelerin mutabakatına tabi olduğunu vurguladı. Anlaşmanın boğazın statüsü dışındaki detayları hakkında bilgi vermedi.

Küresel Enerji Piyasalarına Etkisi ve ABD'nin Tutumu

Başkan Trump, boğazın yeniden açılmasının küresel enerji piyasaları üzerindeki baskıyı hafifletebileceğini dile getirdi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Hindistan ziyareti sırasında Hürmüz Boğazı'ndaki durumun çözümü konusunda "önemli ilerleme" kaydedildiğini açıkladı. Ancak Rubio, İran'ı terörü desteklemekle suçlamayı sürdürdü ve Tahran'ın nükleer silah edinmemesi gerektiği yönündeki Washington'ın duruşunu yineledi.

İran'dan Şartlar ve Temkinli Yaklaşım

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bağayi, Washington ile bir "yakınlaşma eğilimi" olduğunu doğruladı. Ancak Bağayi, bunun temel konularda bir anlaşmayı garanti etmediği konusunda uyardı. Mutabakat zaptının bir çerçeve belge niteliğinde olduğunu ve nihai anlaşmanın detaylarının bu çerçeve tamamlandıktan sonra "30 ila 60 gün içinde" netleştirilebileceğini umduğunu belirtti.

Bağayi, ilerlemenin İran'ın ilk aşamada talep ettiği adımlara bağlı olduğunu ifade etti. Bu adımlar arasında deniz ablukasının tamamen kaldırılması ve dondurulmuş bazı İran fonlarının serbest bırakılması yer alıyor. Bu önlemlerin, çerçeve belgeden daha kapsamlı bir anlaşmaya geçiş için ön koşul olacağını dile getirdi.

Anlaşmazlıklar ve Bölgesel Tepkiler

İran'ın Fars Haber Ajansı, Trump'ın taslak hakkındaki bazı tanımlamalarına itiraz etti. Ajans, önerilen anlaşmanın boğazın kontrolünü İran'da bırakacağını ve Trump'ın iddialarının gerçekle tutarsız olduğunu bildirdi. Bu farklı açıklamalar, mutabakat zaptının pratikte ne gerektireceği ve su yolundaki kontrol veya güvenlik düzenlemelerini değiştirip değiştirmeyeceği konusundaki belirsizliği artırdı.