İran Savaşı Türkiye-PKK Barış Sürecini Durma Noktasına Getirdi

Bölgesel Gerilimler Barış Sürecini Etkiliyor

Türkiye'nin Kürt militanlarla yürüttüğü barış süreci, İran'da patlak veren savaşın ardından ciddi bir duraksama dönemine girdi. Ankara ve Kuzey Irak merkezli PKK, Orta Doğu'daki yeni istikrarsızlık ortamında karşılıklı adımlar atmaktan kaçınıyor. Bu durum, on yıllardır süren çatışmayı sona erdirme çabalarını olumsuz etkiliyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin barış sürecini ilerletmeye yönelik tavsiyelerde bulunmasından sadece iki hafta sonra başlayan İran savaşı, bölgedeki dengeleri değiştirdi. Hükümet yetkilileri, milletvekilleri ve PKK temsilcileriyle yapılan görüşmeler, her iki tarafın da mevcut koşullarda cesur adımlar atmaya isteksiz olduğunu gösteriyor.

Tarafların Beklentileri ve Çekinceleri

Ankara, PKK'nın tam olarak silahsızlanmasını öncelikli şart olarak görüyor. Ancak hükümet, eski PKK üyelerine yönelik olası bir af ve örgütün tutuklu liderine süreçte resmi bir rol verilmesi gibi yasal reformları hayata geçirme konusunda isteksiz görünüyor. Bu durum, sürecin ilerlemesini engelliyor.

Geçen yıl kendini feshettiğini duyuran PKK ise, silahsızlanmanın yasal güvenceler olmadan kendilerini savunmasız bırakacağını belirtiyor. PKK'nın üst düzey yetkililerinden Murat Karayılan, Türk yasal güvenceleri olmadan silah bırakmanın mantıksız olduğunu ifade etti. Karayılan, savaş dronları ve füzelerin uçuştuğu bir dönemde bu tür bir adımın riskli olduğunu vurguladı.

Demokratik Reformlar Beklentisi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, barış sürecinin devam edeceğini belirtse de, bazı paydaşlar yasal adımların atılmamasından rahatsızlık duyuyor. Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) milletvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, süreçte bir duraklama olduğunu ancak tamamen durmadığını dile getirdi. Koçyiğit, hükümetin tam silahsızlanma talebinin gerçekçi olmadığını ve demokratik reformları geciktirme nedeninin belirsiz olduğunu ekledi. Ona göre, hükümetin İran ve Orta Doğu'daki gelişmeleri beklediği düşünülüyor.

Barışın sağlanamaması, 1984'ten bu yana 40 binden fazla insanın hayatına mal olan ve Suriye'ye de yayılan bu uzun süreli çatışmayı uzatabilir. Türkiye, ABD ve Avrupa Birliği tarafından terör örgütü olarak kabul edilen PKK ile yürütülen bu süreç, bölgesel istikrar açısından büyük önem taşıyor.

Savaşın Sürece Etkileri ve Siyasi Boyut

Türkiye, savaş ortamında bölgedeki Kürt militan grupları yakından takip ettiğini belirtiyor. Hükümet yanlısı bir gazete, Türk istihbaratının PKK'nın sembolik bir silah yakma töreni dışında silahsızlanma adımı atmadığını rapor ettiğini yazdı. PKK'nın siyasi kanat sözcüsü Zagros Hiwa ise, Türkiye'nin barış sürecini tek taraflı olarak dondurduğunu ve bunun iktidar partisinin siyasi çıkarlarıyla ilgili olduğunu iddia etti.

Cumhurbaşkanlığı sözcüsü, Erdoğan'ın son konuşmalarına atıfta bulunarak, barış sürecinin iç siyasetten bağımsız olduğunu ve önemli bir kavşakta iyi bir ivme kazandığını belirtti. Erdoğan, bu konuda karamsar olanları da eleştirdi. Türkiye'nin uzun süredir lideri olan Erdoğan için bu sürecin önemi büyük. 2013-2015 arasındaki önceki barış çabasının çöküşü, çatışmanın en kanlı dönemlerinden birini tetiklemişti.

Kamuoyu Algısı ve Gelecek Seçimler

Bazı kamuoyu yoklamaları, Türklerin, özellikle de Erdoğan'ın yeniden seçilme kampanyasında kritik olabilecek etnik Kürt azınlığın, barışın nihayetinde sağlanacağına dair inancının azaldığını gösteriyor. Aralık ayında yapılan bir anket, katılımcıların %79'unun devletin PKK lideri Abdullah Öcalan ile ilişki kurmasının yanlış olduğuna inandığını ortaya koydu. Bu oran, Erdoğan'ın partisi AKP seçmenlerinin %62'sini de içeriyor.

Erdoğan'ın milliyetçi müttefiki MHP lideri Devlet Bahçeli, geçen hafta Öcalan'a sürecin yeniden rayına oturması için resmi bir rol verilmesi gerektiğini belirtti. Hükümetten bu konuda henüz bir yanıt gelmedi. Bu durum, sürecin geleceği hakkında belirsizlikleri artırıyor.