İran'da Kısmi İnternet Erişimi Yeniden Sağlandı

İnternet Kesintisi Sonrası Yeni Dönem

İran'da yetkililer, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail ile yaşanan çatışmaların başlangıcında uygulanan ülke çapındaki internet kesintisinin ardından, 27 Mayıs 2026 tarihinde kısmi bir erişim sağlamaya başladı. Üç ay süren bu kesinti, 90 milyon nüfuslu ülkede yaklaşık 2.000 saatlik bir karanlık dönemi ifade ediyor ve küresel çapta en uzun süreli ulusal internet kapatma olarak kayıtlara geçti. Hükümet, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamayla, internet erişiminin savaş öncesi kısıtlı seviyelere döndürülmesi sürecini duyurmuştu.

Devam Eden Kısıtlamalar ve Etkileri

Erişimin kısmen geri gelmesine rağmen, kullanıcıların çoğu için önemli kısıtlamalar devam ediyor. Milyonlarca web sayfasına erişim engellenmiş durumda. YouTube, Instagram, Telegram, WhatsApp, Facebook ve Waze gibi popüler küresel uygulamalar ve hizmetler genellikle kullanılamıyor. Mobil, kablosuz ve sabit hat internet bağlantıları yavaş ve istikrarsız çalışıyor. Bu sürekli kısıtlamalar, sanal özel ağlara (VPN) ve diğer engelleme aşma yöntemlerine olan talebi artırarak, internet erişimi için bir karaborsa oluşmasına neden oldu.

Çok Katmanlı Filtreleme Mimarisi

İranlı yetkililer, çok katmanlı bir filtreleme mimarisini sürdürüyor. Birçok veri merkezi tam kapasiteyle çalışmıyor. IPv6 ve HTTP/3 gibi bazı internet protokolleri engellenirken, UDP aktif olarak kesintiye uğratılıyor. Yabancı IP adresleri genellikle kısıtlı bir "gri" duruma alınarak sınırlı trafik akışına izin veriliyor. Mesleğe ve devlet sınıflandırmasına göre değişen internet erişimi sunan bu kademeli sistem, reformcu medya tarafından eleştirilirken, internet kısıtlamalarının devamını savunan muhafazakarların da muhalefetiyle karşılaşıyor.

Gelecek ve Belirsizlikler

İnternet erişiminin tamamen normale dönüp dönmeyeceği belirsizliğini koruyor. Mevcut durum, ülkenin dijital ekonomisi ve vatandaşların bilgiye erişimi üzerinde önemli etkiler yaratıyor. Kısıtlamaların uzun vadede teknolojik gelişmeleri ve uluslararası entegrasyonu nasıl etkileyeceği merak konusu. Bu durum, İran'ın küresel dijital altyapıdan daha da izole olmasına yol açabilir.