Kahire'de dikkat çeken buluşma: Sisi, CIA Direktörü ile görüştü

İran krizi için Kahire, Washington'la diplomasiyi yeniden öne çıkardı. Sisi, CIA Direktörü Ratcliffe ile Hürmüz ve Gazze'yi görüştü.

Sisi'nin Kahire mesajı

Mısır Cumhurbaşkanlığının Pazar günkü açıklamasına göre Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi, Kahire'de CIA Direktörü John Ratcliffe ile bir araya geldi. Görüşmede Sisi, İran dosyasında bölgesel güvenlik, istikrar ve uluslararası seyrüsefer özgürlüğünü birlikte ele alan kapsamlı bir anlaşma çağrısı yaptı.

Açıklamada Kahire'nin, İran krizini çözmeye dönük çabalara tam destek verdiği belirtildi. Sisi ayrıca Mısır'ın Arap ülkelerinin güvenliğine ve egemenliğine yönelik saldırıları reddettiğini vurguladı.

Bu tutum, Mısır'ın son dönemde iki ayrı dosyada aynı anda diplomatik rol aradığı bir döneme denk geliyor. Kahire, İran ve Hürmüz hattında seyrüsefer güvenliğini, Gazze'de ise ateşkesin uygulanmasını kendi bölgesel güvenlik hesabının parçası olarak görüyor.

Şubat sonrası Hürmüz hattı

Bölgesel gerilim, Şubat ayında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından yükseldi. Tahran, ABD askeri varlıklarına ev sahipliği yapan bölge ülkelerine saldırılarla karşılık verdi ve dünyanın başlıca petrol ile doğalgaz sevkiyat yollarından Hürmüz Boğazı'nı kapattı.

Washington ve Tahran, Haziran ayında çatışmaları durdurmak ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden seyrüsefere açmak için anlaşmaya vardı. Bu mutabakat, stratejik geçişte seyrüsefer ve güvenlik düzenlemeleri üzerindeki ayrışmaların ardından aksadı.

Hürmüz dosyası Mısır için yalnızca İran'la ilgili bir kriz başlığı değil. Kızıldeniz, Süveyş Kanalı ve Körfez arasındaki deniz ticareti hatları, Kahire'nin güvenlik ve gelir hesaplarını doğrudan etkileyen aynı jeopolitik zincirin parçaları.

Gazze planının ikinci eşiği

Sisi, Ratcliffe ile görüşmede Gazze ateşkes anlaşmasının tam uygulanması gerektiğini de söyledi. Cumhurbaşkanlığı açıklamasına göre Mısır, ateşkesi güçlendirme, sivilleri koruma, insani yardıma erişimi sağlama ve iki devletli çözüm için siyasi zemin oluşturma taahhüdünü yineledi.

ABD Başkanı Donald Trump, 29 Eylül 2025'te Gazze savaşını sona erdirmek için 20 maddelik bir plan açıkladı. Planın ilk aşaması 10 Ekim 2025'te yürürlüğe girdi; bu aşama İsrailli esirlerin serbest bırakılması, Hamas'ın silahsızlandırılması, İsrail birliklerinin kısmi çekilmesi, teknokrat bir yönetim ve uluslararası istikrar gücü başlıklarını içeriyordu.

İkinci aşama daha geniş bir İsrail askeri çekilmesi, yeniden yapılanma ve silahsızlanma sürecinin başlatılmasını öngörüyor. Buna karşılık İsrail'in Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde yetmiş'inde askeri varlığını sürdürdüğü ve çekilme öncesinde Filistinli grupların silahsızlanmasında ısrar ettiği aktarılıyor.

Gazze'de Ekim 2023'ten bu yana yaklaşık 74.000 kişinin öldüğü, 174.000'den fazla kişinin yaralandığı bildirildi. Bu bilanço, ateşkesin ikinci aşamasındaki her gecikmeyi yalnızca askeri değil, insani ve idari bir sorun haline getiriyor.

Hürmüz ve Gazze senaryoları

Eğer Haziran mutabakatındaki seyrüsefer düzenlemeleri yeniden işler hale gelirse, enerji piyasaları açısından başlıca mekanizma arz güzergahındaki kesinti riskinin azalması olur. Bu durumda Mısır, arabuluculuk kapasitesini güçlendirmiş olur; enerji ve deniz taşımacılığı sektörü ise Hürmüz üzerinden planlama yaparken daha düşük operasyonel belirsizlikle hareket eder.

Eğer Hürmüz anlaşmazlığı uzar ve Gazze planının ikinci aşaması askıda kalırsa, küresel makro görünümde enerji ve lojistik maliyetleri üzerinden baskı kanalı açık kalır. Mısır açısından bu senaryo, hem Süveyş bağlantılı ticaret beklentilerini hem de Gazze sınırındaki güvenlik yönetimini zorlaştırır; bölgedeki taşıma, enerji ve yardım kuruluşları daha parçalı güvenlik düzenlemeleriyle çalışmak zorunda kalır.