Avrupa neden daha geniş bir savaşa hazırlanıyor?

Yaklaşık 100 kilometrelik Suwałki Koridoru çevresindeki Belarus tatbikatları, Avrupa’nın savaş ve hibrit saldırı hazırlıklarını hızlandırdı.

Avrupa başkentleri artık yalnızca tanklar, füzeler ve sınır ihlalleri için değil, siber saldırılar, sabotaj, İHA ihlalleri ve kritik altyapı operasyonları için de hazırlık yapıyor. Rusya’nın Ukrayna’daki savaşının NATO topraklarına doğrudan taşınmasından çok, gerilimin kademeli biçimde yükseltilmesi ihtimali güvenlik planlarının merkezine yerleşti.

Belarus tatbikatı koridora yaklaştı

Suwałki Koridoru, Polonya ile Litvanya arasında uzanıyor ve Litvanya, Letonya ile Estonya’yı NATO’nun geri kalanına karadan bağlayan tek geçiş hattı olarak görülüyor. Bu konumu nedeniyle yaklaşık 100 kilometrelik bölge, uzun süredir İttifak’ın en hassas askeri bağlantılarından biri sayılıyor.

Koridorun batısında Rusya’nın Kaliningrad bölgesi, doğusunda ise Moskova’nın en yakın askeri müttefiki Belarus yer alıyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu tür senaryoların İttifak tatbikatlarında düzenli biçimde çalışıldığını ve NATO toprağına saldırının güçlü karşılık doğuracağını daha önce söylemişti.

Hibrit saldırı eşiği bulanıklaşıyor

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, siyasi parti liderlerini kapalı bir istihbarat brifinginde topladı ve Rusya kaynaklı hibrit tehditlere karşı kritik altyapıyı korumaya dönük yeni önlemler açıkladı. Polonya Başbakanı Donald Tusk ise Moskova’nın NATO ülkelerine yönelik İHA veya füze saldırılarını kaza gibi göstermeye çalışabileceği uyarısında bulundu.

İngiltere hükümeti, vatandaşlara olası savaş durumunda konserve gıda ve içme suyu gibi temel ihtiyaçları hazır tutma çağrısı yaptı. Almanya, olası Rus saldırısı halinde sağlık sisteminin kapasitesini artırmak için hastanelerini hazırlarken, İsviçre yeni ulusal güvenlik stratejisinde savunma kapasitesi ve toplumsal dayanıklılığı öne aldı.

ABD’de federal savcılar, Rus istihbaratıyla bağlantılı olduğunu öne sürdükleri beş kişiyi farklı ülkelerde saldırı ve suikast planlayan bir ağın parçası olmakla suçladı. Savcılara göre aynı yapı, Avrupa’daki sivil ve askeri altyapıya yönelik saldırıların planlanmasında da rol aldı.

Bu tür operasyonlar NATO açısından askeri karşılık eşiğini daha karmaşık hale getiriyor. Bir havalimanının İHA ile geçici olarak durdurulması, enerji hatlarının sabote edilmesi veya suç örgütleri üzerinden saldırı düzenlenmesi, açık savaş ile örtülü operasyon arasındaki çizgiyi zorlayabilir.

Ukrayna dersi savunmayı genişletiyor

Ukrayna savaşı, Avrupa’da güvenlik kavramını cephe hattının ötesine taşıdı. Enerji şebekeleri, hastaneler, iletişim sistemleri ve ulaşım altyapısının uzun süreli saldırılar altında çalışmaya devam etmesi artık askeri hazırlığın parçası olarak değerlendiriliyor.

NATO, kriz ve çatışma dönemlerinde üye ülkelerin dayanıklılığına ilişkin güncellenmiş gereklilikleri bu hafta kamuoyuna duyurdu. Bu başlıklar arasında devlet yönetiminin sürekliliği, enerji ve gıda arzı, içme suyu, sağlık hizmetleri ve iletişim altyapısının korunması bulunuyor.

Soğuk Savaş’ın bitiminden sonraki yaklaşık 30 yıl boyunca birçok Avrupa ülkesinde savunma harcamaları, asker sayıları ve sivil savunma kapasitesi gerilemişti. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, bu yaklaşımı tersine çevirerek askeri bütçeler kadar kamu hizmetlerinin kriz dayanıklılığını da gündeme aldı.

Washington hesabı değiştiriyor

Avrupa’daki hazırlıkları hızlandıran bir diğer unsur, ABD’nin askeri kaynaklarını aynı anda Avrupa, Orta Doğu ve Hint-Pasifik arasında dengeleme zorunluluğu. Hava savunma sistemleri ve mühimmat stokları gibi kapasitelerin birden fazla bölgede talep görmesi, Avrupa’nın kendi savunma yükünü artırması gerektiği tartışmasını güçlendiriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Polonya’da kalıcı bir Amerikan kara kuvvetleri üssü kurulması konusunda ilerleme sağlandığını açıkladı. Trump yönetimi ayrıca CIA Direktörü’nü Moskova’ya göndererek NATO topraklarına yönelik olası saldırılar konusunda Rusya’ya uyarıda bulundu.

Eğer Suwałki çevresindeki hareketlilik tatbikat düzeyinde kalırsa, Avrupa’nın ana mali yükü daha yüksek savunma bütçeleri ve altyapı dayanıklılığı yatırımları olabilir. Bu yol NATO için caydırıcılığı güçlendirme, savunma sanayii için hava savunması, İHA karşı tedbirleri ve mühimmat talebinin artması anlamına gelir.

Eğer sınırlı bir sınır ihlali, sabotaj veya İHA saldırısı NATO eşiğini test ederse, ana risk karar alma hızında ve ortak yanıtın kapsamı üzerinde yoğunlaşır. Küresel ölçekte böyle bir gerilim enerji, lojistik ve güvenlik harcamaları üzerinden bütçelere baskı yapabilir; Avrupa’da ise devletlerin günlük hayatı savaş koşullarında sürdürebilme kapasitesi sınanır.