İran, ABD ile Ekonomik Rahatlama İçin Geçici Anlaşma Peşinde

İran'ın Geçici Anlaşma Arayışı

İran, Amerika Birleşik Devletleri ile sınırlı bir geçici anlaşma yapma çabasında. Bu girişim, ülkenin ekonomik yükünü hafifletmeyi ve çatışma riskini azaltmayı amaçlıyor. Dubai'den gelen bir rapora göre, karar alıcılara yakın İranlı kaynaklar ve analistler, Tahran'ın nükleer programında önemli tavizler vermeden mali rahatlama ve gerilimi düşürme peşinde olduğunu belirtiyor.

Bu arayış, Şubat sonunda ABD-İsrail saldırılarının ardından yaşanan gerilimin tırmanmasıyla ortaya çıktı. İran'ın Körfez'deki misilleme saldırıları, önemli bir enerji nakil yolu olan Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik endişelerini artırmıştı. Nisan başında sağlanan kırılgan ateşkes, taraflar arasında bir çıkmaz yaratırken, ABD'nin İran limanlarına yönelik eylemleri ve Tahran'ın boğaz üzerindeki etkisiyle baskı devam etti.

Kapsamlı bir çözümün uzak görünmesi nedeniyle, yetkililerin açık çatışmaya geri dönülmesini engellemeyi ve İran'ın nükleer faaliyetleri üzerindeki temel anlaşmazlıkları ertelemeyi hedefleyen geçici bir mutabakat üzerinde çalıştığı ifade ediliyor.

Tahran'ın Beklentileri

Tahran için önerilen düzenleme, askeri ve ekonomik baskıyı likiditeye ve nefes alma alanına dönüştürmenin bir yolu olarak görülüyor. Bu süreçte hassas nükleer çalışmaların büyük ölçüde korunması hedefleniyor. Rapora göre İran, çeşitli cephelerdeki düşmanlıkların sona ermesini, milyarlarca dolarlık petrol gelirine erişimi, ham petrol ihracatına yönelik muafiyetleri ve ABD'nin liman ablukasının kaldırılmasını talep ediyor.

Bu çerçeve ayrıca, Hürmüz Boğazı üzerinden geçişlerin geçici olarak kolaylaştırılmasını ve aşamalı erişimi de içerecek. Ancak, zenginleştirme kapasitesi ve İran'ın %60'a kadar zenginleştirilmiş materyal de dahil olmak üzere yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoğu gibi kilit konuların çözüme kavuşturulmadan bırakılacağı belirtiliyor.

İç Baskılar ve Müzakere Riskleri

Raporda yer alan analistler, İran'ın bu hesaplamasının savaş alanı koşullarından ziyade ekonomik sıkıntı ve belirsizlikten kaynaklandığını belirtiyor. Bir analist, İranlı liderlerin, ülkenin iç yönetim kabiliyetini ve dışarıdaki etkisini zayıflatabilecek süresiz bir ekonomik yıpranma dönemine kıyasla sınırlı diyaloğu bile tercih ettiğini düşünüyor.

Tahran, kısa vadeli finansal akışları, iç ekonomik istikrarı sürdürmek ve geçmişteki zorluk dönemlerinde yaşanan yaygın protestoların tekrarını önlemek için önemli görüyor. Herhangi bir geçici çerçeve üzerindeki müzakereler, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin azalması ve yaptırım hafifletme ile fonlara erişim konusunda sınırlı adımların daha geniş bir nükleer anlaşma olmadan uygulanıp uygulanamayacağı açısından yakından izlenecek.