İran Cumhurbaşkanı mektubu: ABD halkına çağrı

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 1 Nisan 2026’da ABD kamuoyuna yönelik açık mektup yayımladı ve İran’ın dış politikada “tehdit” olarak sunulmasına itiraz etti. Mektup, doğrudan ABD halkını muhatap alarak Washington’un İran’a dönük askeri yaklaşımının gerekçelerini ve sonuçlarını tartışmaya açmayı hedefliyor. Pezeşkiyan, İran toplumunun ABD, Avrupa ve komşu ülkeler dahil hiçbir millete karşı düşmanlık taşımadığını savundu.

Pezeşkiyan’a göre İran’ın “tehdit” olarak çerçevelenmesi, ülkeye yönelik saldırıları meşrulaştıran ve silah sanayisini besleyen bir algı üretimi işlevi görüyor. Bu çerçevede ABD’nin İran çevresindeki askeri yığınağına ve saldırılarına dikkat çekti. İran’ın bu koşullar altında savunma kapasitesini geliştirmekten vazgeçmeyeceğini belirterek, caydırıcılık ve güvenlik gerekçesini öne çıkardı.

Mektup, İran-ABD ilişkilerindeki tarihsel kırılma noktalarına da referans verdi. Pezeşkiyan, 1953’te İran’da yaşanan darbe sürecinde ABD’nin rolü bulunduğunu ve İran’ın petrolü millileştirme girişimine müdahale edildiğini hatırlatarak, İran kamuoyunda ABD politikalarına dönük güvensizliğin köklerini bu döneme bağladı. Bu vurgu, İran yönetiminin güncel güvenlik söylemini yalnızca mevcut gerilimlere değil, uzun dönemli bir hafızaya dayandırdığını gösteriyor.

Pezeşkiyan, İran’a yönelik saldırıların ABD halkının çıkarına hizmet etmediğini ileri sürdü ve sivil kayıplar ile kritik üretim altyapısına yönelik saldırıların ABD’nin uluslararası imajını etkileyebileceğini söyledi. Mektupta, İran’daki çocukların ölümü ve kanser ilacı üreten fabrikaların vurulması gibi örnekler üzerinden, askeri eylemlerin insani ve itibari maliyetlerine dikkat çekti.

Bu yaklaşım, mesajın yalnızca güvenlik değil, kamu diplomasisi ve algı yönetimi boyutu taşıdığını ortaya koyuyor.

İran Cumhurbaşkanı, ABD’nin İsrail’in “vekil gücü” gibi hareket ederek İran’a yönelik saldırılara katıldığını öne sürdü. ABD iç siyasetinde kullanılan “önce Amerika” söylemine atıf yaparak, ABD halkına hükümetlerinin önceliklerinin gerçekten bu çizgide olup olmadığını sorguladı. Mektup, çatışma ile iş birliği arasında yapılacak tercihin gelecek nesillerin kaderini belirleyecek bir seçim olduğu mesajıyla sona erdi.

Bu çıkış, İran’ın ABD ile doğrudan müzakere kanallarının sınırlı olduğu dönemlerde kamuoyu üzerinden baskı kurma ve uluslararası meşruiyet arayışını güçlendirme stratejisiyle uyumlu görünüyor. Aynı zamanda bölgesel güvenlik mimarisi, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığı ve İsrail-İran gerilimi gibi başlıklarda söylem sertliğinin sürdüğüne işaret ediyor.

Kurumsal risk açısından mektup, kısa vadede politika değişikliği yaratmasa bile, tarafların güvenlik gerekçelerini nasıl çerçevelediğini ve olası tırmanma dinamiklerinde hangi argümanları öne çıkaracağını göstermesi bakımından izlenmesi gereken bir sinyal niteliği taşıyor.

Olası Etkiler

Ülke Etkisi: Bu mesaj, İran’ın güvenlik söylemini iç kamuoyuna ve dış aktörlere aynı anda taşıyabilir ve savunma kapasitesi vurgusunu siyasi meşruiyet aracı olarak kullanabilir. ABD ile gerilim başlıkları, yaptırımlar ve bölgesel güvenlik tartışmaları üzerinden İran’ın politika alanını etkileyebilir.

Sektör Etkisi: Bölgesel gerilim söylemi, savunma ve güvenlik sektörlerinde tedarik, sigorta ve lojistik risk algısını artırabilir. İlaç ve kritik üretim altyapısına dair vurgu, insani etki tartışmalarını ve uyum/itibar risklerini öne çıkarabilir.

Piyasa Etkisi: Jeopolitik risk algısı, enerji fiyatları ve risk primleri üzerinden piyasalara yansıyabilir. ABD-İran gerilimine dair söylem sertliği, Orta Doğu varlıklarında volatilite kanallarını ve güvenli liman talebini etkileyebilir.