HÜRJET ilk uçuşunu gerçekleştirdi

HÜRJET, Hava Kuvvetleri teslimatına ayrılan ilk uçakla 30 Ağustos’ta 18 dakikalık uçuş yaparak programda yeni eşiğe geldi.

30 Ağustos uçuşu

Uçuş, yer kontrolleri ve pistteki taksi denemelerinin ardından yapıldı. Teslimata yönelik uçak, havada ilk prototiple birlikte seyretti ve deneme emniyetli biçimde tamamlandı.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, sosyal medya açıklamasında uçuşun Büyük Zafer'in 104. yıl dönümünde yapıldığını bildirdi. Görgün, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, TUSAŞ çalışanları, mühendisler ve teknisyenlerin katkısına işaret etti.

TUSAŞ hattındaki ilk teslimat

Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonundaki proje, TUSAŞ tarafından Türkiye'nin jet sınıfındaki ilk eğitim uçağı olarak geliştiriliyor. Son montajın bitmesiyle bu gövde, Hava Kuvvetleri envanterine geçmeden önceki uçuş safhasına taşındı.

HÜRJET programı 2017'de başlatıldı. İlk prototip 25 Nisan 2023'te havalandı; iki prototiple yürütülen doğrulama sürecinde uçak ses üstü süratlere çıkarak süpersonik kabiliyetini gösterdi.

Jet eğitim uçakları, savaş uçağına geçiş öncesinde pilotların yüksek hız, görev sistemleri ve farklı uçuş rejimleriyle tanıştığı ara basamak işlevi görür. HÜRJET'in bu roldeki yeri, testlerin yalnızca uçuş emniyetiyle değil eğitim mimarisiyle de bağlantılı olduğu anlamına geliyor.

İki prototip kullanılması, test yükünün tek gövde üzerinde toplanmasını sınırlayan bir doğrulama düzeni sağlar. Teslimata ayrılan uçağın programa katılması ise prototip verileri ile üretim uçağı konfigürasyonu arasındaki farkların daha görünür hale gelmesine imkan verir.

Altı uçaklık ilk plan

İlk aşama için üretim hedefi 6 uçak olarak açıklandı. Prototiplerle testler sürerken, Hava Kuvvetleri Komutanlığı için ayrılan uçaklarda üretim ve montaj çalışmaları da devam ediyor.

TUSAŞ açısından sonraki operasyonel başlık, prototiplerden gelen bulguların üretim hattındaki uçaklara düzenli biçimde aktarılması olacak. Bu süreç, montaj, uçuş kabulü ve kullanıcı geri bildirimi arasında daha sıkı bir teknik döngü gerektirir.

Eğer doğrulama programı mevcut ritmini korursa, ilk 6 uçaklık paket Hava Kuvvetleri'nin jet eğitim kapasitesine doğrudan bağlanacak. Bu senaryo TUSAŞ için üretim disiplinini güçlendirirken savunma havacılığı tedarik zincirinde daha öngörülebilir iş yükü yaratabilir.

Testlerde ek tasarım, yazılım veya konfigürasyon ihtiyacı doğarsa teslimat temposu montaj ve kabul uçuşları üzerinden yavaşlayabilir. Böyle bir durumda TUSAŞ'ın kaynak planlaması yeniden ayarlanır; alt yüklenicilerin parça, bakım ve mühendislik takvimleri de buna göre etkilenir.

Küresel ölçekte sonuç, Türkiye'nin eğitim uçağı ihtiyacını ne kadar yerli üretimle karşılayacağına bağlı kalacak. Teslimatlar düzenli hale gelir ve uçuş verisi birikirse, makro etki ithal sistem ihtiyacının azalması, nitelikli mühendislik işinin içeride tutulması ve ihracat temaslarında daha güçlü referans sunulması üzerinden görülebilir.

Açık başlık, 18 dakikalık uçuşun ardından test programının hangi takvimle genişleyeceği. Mevcut bilgiler, teslimata ayrılan ilk uçağın havalandığını, prototip faaliyetlerinin sürdüğünü ve 6 uçaklık ilk üretim planının masada olduğunu gösteriyor.