Haziran kira artış tavanı iş yerlerinde yüzde 32,24 oldu

Haziran ayında kira sözleşmesi yenilenecek konut ve iş yerleri için uygulanabilecek artış oranı, tüketici enflasyonunun 12 aylık ortalamasına göre yüzde 32,24 olarak hesaplandı. Oran, Türkiye İstatistik Kurumu’nun Mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından güncellendi. Uygulama, kira artışında sözleşme yenileme dönemini esas alıyor. Taraflar, bu orana eşit ya da daha düşük bir artış üzerinde anlaşabiliyor.

Mayıs ayında tüketici enflasyonu aylık yüzde 1,71, yıllık yüzde 32,61 olarak gerçekleşti. Kira artışında kullanılan oran, yıllık TÜFE seviyesinden değil, TÜFE’nin 12 aylık ortalamasındaki değişimden türetiliyor. Bu nedenle kira artış oranı, yıllık enflasyondan farklılaşabiliyor. Piyasa tarafında oran, özellikle kira kontratı yenilenen işletmelerde maliyet kalemi olarak yakından izleniyor.

Geçen ay kira artış oranı yüzde 32,43 seviyesindeydi. Haziran için hesaplanan yüzde 32,24’lük oran, bir önceki aya göre sınırlı bir gerilemeye işaret ediyor. Buna rağmen seviyenin yüksek kalması, kiracı tarafında nakit akışı ve faaliyet giderleri üzerinde baskının sürdüğüne işaret eden bir gösterge olarak görülüyor.

İşletmelerde maliyet ve fiyatlama kanalı

Perakende, yeme-içme, lojistik ve hizmet sektörlerinde kira gideri, enflasyonla birlikte hızla yükselen temel maliyet kalemleri arasında yer alıyor. Kira artış tavanının yüksek seyrini koruması, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde kira/ciro dengesini daha kritik hale getiriyor. Şirketler bu ortamda lokasyon optimizasyonu, metrekare küçültme, ciro kirası içeren sözleşmeler ya da daha uzun vadeli kontratlarla oynaklığı azaltma gibi yöntemlere yöneliyor.

Öte yandan ticari gayrimenkul tarafında, kira gelirlerinin enflasyona endeksli şekilde güncellenmesi nakit akışı görünümünü destekleyebiliyor. Ancak yüksek artış oranları, kiracı devir hızını artırarak tahsilat ve boşluk risklerini de büyütebiliyor. Bu denge, AVM’ler, ofis portföyleri ve cadde mağazacılığı gibi alt segmentlerde farklılaşabiliyor.

Hesaplama yöntemi ve sözleşme takvimi

Konut ve iş yerlerinde kira artış oranı, sözleşmenin yenileneceği aydan bir önceki ayın TÜFE 12 aylık ortalamalara göre değişim oranı esas alınarak hesaplanıyor. Örneğin artış Ekim ayında yapılacaksa, ilgili yılın Eylül ayına ait 12 aylık ortalama TÜFE değişimi dikkate alınıyor. Bu yöntem, aylık enflasyon dalgalanmalarının kira artışlarına tek seferde yansımasını sınırlarken, yüksek enflasyon dönemlerinde artışların uzun süre yüksek seviyede kalmasına neden olabiliyor.

Önümüzdeki dönemde piyasa, yeni enflasyon verilerinin 12 aylık ortalamaya etkisini ve bunun kira artış tavanına nasıl yansıyacağını izleyecek.