Netanyahu'nun hemen ardından: Hakan Fidan’dan BAE ziyareti

Hakan Fidan, Abu Dabi'de BAE liderliğiyle görüşerek Körfez güvenliği ve Türkiye-BAE hattındaki diplomatik trafiği öne çıkardı.

Dışişleri Bakanı'nın ziyareti, Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki diplomatik ilişkilerin 53. yılına denk geldi. Temasların, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun BAE ziyaretinin hemen ardından yapılması, bölgedeki yoğun diplomasi takviminin parçası olarak kayda geçti.

Abu Dabi'de üç üst düzey temas

Fidan, sosyal medya hesabındaki açıklamasında Abu Dabi'de BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan tarafından kabul edildiğini bildirdi. Aynı programda Devlet Başkan Yardımcısı Mansur bin Zayid Al Nahyan ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Tahnun bin Zayid Al Nahyan ile de bir araya geldiğini belirtti.

Görüşmelerin ana ekseni, ikili ilişkiler ve bölgenin karşı karşıya olduğu güvenlik başlıkları oldu. Fidan, temasların ardından yaptığı değerlendirmede, “Son derece verimli bir ziyaret oldu” ifadesini kullandı.

Bakan, Türkiye'nin bölgesel dayanışmayı artırma ve diplomatik temasları sürdürme yaklaşımını vurguladı. Bu mesaj, Ankara'nın Körfez ülkeleriyle son dönemde yürüttüğü temasların yalnızca ikili ekonomik gündemle sınırlı kalmadığını, güvenlik ve kriz yönetimi dosyalarını da içerdiğini gösterdi.

Körfez dosyasında dayanışma vurgusu

Dışişleri Bakanlığı, ziyaret öncesinde Fidan'ın BAE ile tam dayanışma mesajı vermesinin beklendiğini açıklamıştı. Bakanlık bilgilendirmesinde BAE, Körfez'deki savaştan en olumsuz etkilenen ülkelerden biri olarak tanımlandı.

Ankara'nın verdiği çerçeve, bölge dışı müdahalelerin ihtilafları kalıcı hale getirdiği görüşüne dayanıyor. Bu nedenle Bakanlık, bölgesel sahiplenme anlayışının güçlendirilmesi gerektiğinin Fidan tarafından gündeme getirileceğini duyurdu.

Bu başlık, Türkiye'nin Suudi Arabistan ile “Mekke Anlaşması” kapsamında yürüttüğü temaslarla da aynı diplomatik hatta yerleşiyor. Kaynak metinde anlaşmanın içeriğine ilişkin ayrıntı verilmediği için görüşmelerin kapsamı, yalnızca bu temasların sürdüğü bilgisiyle sınırlı tutuluyor.

Hürmüz ve Babülmendep hattı

Ziyaretin güvenlik boyutunda Hürmüz ve Babülmendep Boğazları öne çıktı. Bakanlık, bu iki geçişte seyrüsefer serbestisinin sağlanmasının bölgesel ve küresel istikrar açısından önem taşıdığını bildirdi.

Hürmüz, Körfez'i açık denizlere bağlayan ana hatlardan biri; Babülmendep ise Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki geçiş üzerinde bulunuyor. Bu nedenle iki boğazdaki güvenlik tartışmaları, enerji taşımacılığı, ticaret rotaları ve liman bağlantıları bakımından yalnızca kıyı ülkelerini ilgilendiren bir konu değil.

Bakanlığın ziyaret öncesi notunda Yemen başlığı da ayrı bir yer tuttu. Ankara'nın mesajı, barış ve istikrara kavuşmuş birleşik bir Yemen'in Ortadoğu güvenliği için kritik olduğu yönünde şekillendi.

İstanbul'da aynı gün düzenlenen “BAE-Türkiye Lojistik ve Altyapı Forumu” ise diplomatik gündeme ekonomik bir başlık ekledi. Üst düzey katılımla yapılan forum, iki ülke arasındaki ilişkilerin güvenlik dosyaları kadar ticaret, ulaştırma ve altyapı bağlantıları üzerinden de ilerlediğini gösterdi.

Lojistik forumu ikinci kanalı açtı

Diplomatik ilişkilerin 53. yılında yapılan ziyaret, Ankara ile Abu Dabi arasındaki normalleşme çizgisinin kurumsal temaslarla sürdüğüne işaret etti. İki ülke için bu kanal, hem bölgesel krizlerde siyasi koordinasyon hem de lojistik ve altyapı alanlarında iş birliği zemini oluşturuyor.

Eğer Körfez'deki gerilim başlıkları kontrol altında tutulursa, küresel ticaret açısından öncelikli sonuç seyrüsefer risklerinin sınırlanması olur. Türkiye açısından bu senaryo, BAE ile siyasi temasların ekonomi ve altyapı projelerine daha düzenli biçimde bağlanmasına alan açar; lojistik sektörü için liman, taşıma koridoru ve yatırım görüşmeleri öne çıkar.

Eğer gerilimler boğaz geçişlerine daha fazla yansırsa, küresel ölçekte navlun, enerji tedariki ve sigorta maliyetleri üzerinden baskı artabilir. Böyle bir tabloda Türkiye-BAE hattındaki diplomasi daha çok kriz yönetimi ve güvenlik koordinasyonuna kayar; bölgedeki lojistik ve altyapı şirketleri ise maliyet ve rota belirsizliğiyle karşı karşıya kalır.

Açık kalan ana soru, diplomatik temasların bölgesel kriz başlıklarında kalıcı bir koordinasyon mekanizmasına dönüşüp dönüşmeyeceği. Fidan'ın Abu Dabi programı, bu soruya şimdilik siyasi temas, güvenlik gündemi ve ekonomik forumdan oluşan üç kanallı bir yanıt verdi.