Madlanga Komisyonu İkinci Raporunu Sundu

Madlanga Komisyonu İkinci Aşamasını Tamamladı

Güney Afrika'da polis teşkilatındaki yolsuzluk iddialarını ve organize suçların sızmasını inceleyen Madlanga Komisyonu, kamuya açık duruşmalarının ikinci bölümünü tamamladı. Komisyon, hazırladığı ara raporu Başkan Cyril Ramaphosa'ya sundu. Eylül ayında başlayan soruşturma süresince 64 gün boyunca 32 tanık dinlendi. Ancak, bu ara raporun içeriği henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.

Emekli Anayasa Mahkemesi Yargıcı Mbuyiseli Madlanga başkanlığındaki komisyon, Güney Afrika Polis Teşkilatı (SAPS) ve diğer devlet kurumlarına suç şebekelerinin nasıl sızdığına dair iddiaları araştırıyor. Dinlenen tanıklar, çeşitli usulsüzlükler, ihale süreçlerindeki yolsuzluklar ve büyük uyuşturucu operasyonlarındaki aksaklıklar hakkında ifadeler verdi.

Soruşturmanın üçüncü ve son aşamasının önümüzdeki ay başlaması bekleniyor. Bu süreçte, daha önce adı geçen bazı kişilerin ifadelerinin alınması ve komisyonun nihai raporuna doğru ilerlemesi öngörülüyor.

İhale İddiaları ve Çıkar Çatışmaları

Önemli tanıklardan biri olan Tuğgeneral Rachel Matjeng, 2024 yılında polis sağlık hizmetleri için açılan bir ihaleyi denetlemişti. Bu ihale, iş insanı Vusimuzi “Cat” Matlala'nın şirketi Medicare24 Tshwane District'e verilmiş, ancak daha sonra iptal edilmişti. Matjeng dahil olmak üzere bir düzine üst düzey polis memuru, bu sözleşmenin verilmesindeki rolleri nedeniyle resmi olarak suçlandı. Ancak, henüz hiçbirinin mahkemede ifade vermesi istenmedi.

Matjeng, Matlala'dan rüşvet aldığını reddetti. Komisyona verdiği ifadede, ikili arasında zaman zaman devam eden romantik bir ilişki olduğunu ve Matlala'nın kendisine hediyeler verdiğini belirtti. Bu hediyeler arasında, kendisinin talep ettiğini söylediği kilo verme ilacı Ozempic dozları da bulunuyordu.

Matlala henüz komisyon önünde ifade vermedi. Kendisinin gözaltında olduğu ve cinayete teşebbüs de dahil olmak üzere 25 ayrı suçlamayla karşı karşıya olduğu bildirildi. Matlala, bu suçlamaları reddediyor ve soruşturmanın son aşamasında ifade vermesi bekleniyor.

2021 Kokain Ele Geçirmeleri ve Güvenlik Zafiyetleri

Komisyon ayrıca, 2021 yılında Durban ve Johannesburg'da ele geçirilen iki büyük kokain partisinin nasıl ele alındığını da inceledi. Haziran 2021'de Durban'da, hayvan kemik unu taşıyan bir konteynerde gizlenmiş, değeri 200 milyon randı (yaklaşık 12 milyon dolar) aşan 541 kg kokain ele geçirildi. Ancak beş ay sonra, bu uyuşturucular, Güney Afrika'nın seçkin polis birimi Hawks'a ait, yeterince güvenli olmayan bir binadan çalındı. Yetkililer bu olayı, içeriden bir iş olarak değerlendiriyor.

Tümgeneral Hendrik Flynn, hırsızlığa yol açan prosedürel hataları detaylandırdı. DNA veya parmak izi toplama eksikliği ile daha güvenli yerler mevcutken uyuşturucuların güvensiz bir tesiste depolanması kararını eleştirdi.

Yarbay Nkoana Sebola da, Temmuz 2021'de Johannesburg'da ele geçirilen 700 kg kokainin (tahmini değeri 17.3 milyon dolar) etrafındaki şüpheli koşullara dikkat çekti. Sebola, olay yerine ilk gelen memurların yetki alanları dışında ve uygun yetkilendirme olmadan hareket ettiğine inandığını belirtti.

Komisyonun bir sonraki duruşmalarının, Matlala gibi henüz ifade vermemiş kişilerin tanıklıklarına odaklanması bekleniyor. Ayrıca, toplanan kanıtların SAPS içindeki yolsuzluk iddialarına ilişkin reformları veya cezai sevkleri destekleyip desteklemediği de değerlendirilecek.