Fransa'da seçim provası: Aşırı sağ Senato'da tarihi eşiği aştı

RN Senato seçimlerinde en az 14 sandalye kazanarak ilk kez grup kurma eşiğini geçti; sonuç, 2027 yarışı öncesi yerel tabanını gösterdi.

Marine Le Pen'in liderliğindeki Ulusal Birlik, pazar günü yapılan yenileme seçimlerinde dokuz yeni senatör çıkardı. Parti, 2023 seçimlerinden kalan üç sandalyesiyle birlikte 348 üyeli üst mecliste tek başına grup kurma barajının üzerine çıktı.

On beş sandalyelik hesap

Fransa Senatosu'nda parlamento grubu kurmak için en az 10 senatör gerekiyor. Eric Ciotti'nin Cumhuriyet İçin Sağ Birliği'nden seçilen üç senatörün RN grubuna katılması halinde toplam sayı 15'e ulaşabilecek.

Bu aritmetik, RN'nin grup statüsü için müttefik desteğine ihtiyaç duymadan eşiği geçtiği anlamına geliyor. Le Pen sonucu "tarihi bir zafer" diye nitelendirirken, RN lideri Jordan Bardella bunu partinin Fransa'da yerel düzeyde daha kalıcı hale gelmesiyle ilişkilendirdi.

Bardella ayrıca sonucu Le Pen'in 2027 cumhurbaşkanlığı adaylığı çizgisine bağladı. Seçim, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un görev süresinin bitiminden önce yapılacak son ulusal oylama niteliği taşıdığı için RN açısından takvim etkisi de üretiyor.

Yerel seçmen ağı genişledi

Senato seçimi, Ulusal Meclis seçimlerinden farklı olarak doğrudan halkoyuyla yapılmıyor. Senatörleri ağırlıklı olarak belediye başkanları, yerel meclis üyeleri ve diğer seçilmişlerden oluşan büyük seçmenler heyeti belirliyor.

Bu yapı, sonucu yalnızca ulusal oy oranlarının değil, belediyelerdeki örgütlenme kapasitesinin de göstergesi haline getiriyor. RN'nin son kazanımlarının büyük bölümü Akdeniz çevresindeki bölgelerden gelirken, parti mart ayındaki belediye seçimlerinden sonra kırsal ve sağ eğilimli yerel seçilmişlerle temasını artırdı.

Grup statüsü RN'ye üst mecliste gündem oluşturmak için daha fazla araç sağlayacak. Parti, genel kurul çalışmalarında daha görünür olacak, parlamenter faaliyet için ek personel ve mekân imkanlarından yararlanacak ve kendi başlıklarını Senato gündemine taşıyabilecek.

Sağ çoğunluk yerini korudu

Sonuç, üst meclisteki ana dengeyi değiştirmedi. İlk dağılıma göre Cumhuriyetçiler 123 sandalye, merkezdeki müttefik grup ise 72 sandalye ile Senato çoğunluğunu korudu.

On yılı aşkın süredir Senato Başkanı olan Gérard Larcher'ın gelecek hafta yeniden seçilmesi bekleniyor. Macron yanlısı RDPI grubunun ise 19 sandalyeden 14 sandalyeye gerilemesi öngörülüyor.

Sosyalistlerin ikinci büyük güç konumunu koruyup korumayacağı nihai sonuçların tamamlanmasıyla netleşecek. Solun radikal kanadındaki Boyun Eğmeyen Fransa ise Gabriel Amard'ın Rhône'dan seçilmesiyle ilk kez Senato'ya girdi.

RN'nin yükselişi bu nedenle çoğunluk değişiminden çok kurumsal yerleşme anlamına geliyor. Parti, Avrupa Parlamentosu ve Ulusal Meclis seçimlerinde elde ettiği ivmeyi, yerel seçilmişler üzerinden şekillenen Senato yarışına da taşımış oldu.

Eğer RN yeni grubunu disiplinli biçimde kullanırsa, etkisi öncelikle gündem önerileri, komisyon çalışmaları ve medya görünürlüğü üzerinden işleyecek. Eğer sağ ve merkez blok Senato çoğunluğunu korumayı sürdürürse, RN'nin yasama etkisi sınırlı kalacak; ancak parti sistemi ve 2027 kampanyası üzerindeki baskısı artabilir.

Dış politika ve ekonomi başlıklarında doğrudan bir karar değişimi bu sonuçtan otomatik olarak çıkmıyor. Buna karşılık RN'nin yerel ağını büyütmesi, Fransa'nın AB, göç ve bütçe tartışmalarında 2027 öncesi siyasi söylemin daha sert bir rekabet alanına kayabileceğini gösteriyor.