ABD-İran Çatışmasında Stratejik Görünüm: Sürünen Savaştan Donmuş Krize Geçiş

ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışma süreci, kesin bir askeri sonuçtan ziyade düşük yoğunluklu ve kronik bir "sürünen savaş" evresinde seyrediyor. Mevcut tablo, tarafların birbirini stratejik olarak çökertemediği ancak çatışmayı tamamen sonlandıracak bir siyasi mutabakata da varamadığı bir tıkanıklığı işaret ediyor.

Çatışmanın "donmuş kriz" statüsüne geçmesi için beş temel şartın oluşması gerekiyor: Askeri kararın dayatılamaması, tarafların acı eşiğinin netleşmesi, Hürmüz Boğazı'nın yönetilebilir bir risk hattına dönüşmesi, nükleer dosyanın ertelenmesi ve üçüncü tarafların bu durumu sabitlemeye razı olması. Bu şartların sağlanamaması durumunda, çatışma klasik bir zafer arayışına veya daha geniş çaplı bir tırmanışa evrilebilir.

Kasım 2026 ABD ara seçimleri sonrası Washington'ın baskıyı artırması bekleniyor. Bu strateji, rejimi devirmekten ziyade nükleer altyapıda "yeterli tahribat" seviyesine ulaşarak çatışmayı donduracak bir eşik yaratmayı hedefliyor. Ancak Hürmüz'deki geçiş rejiminin belirsizliği ve nükleer programın tamamen tasfiye edilememesi, oluşacak olası bir donma halinin kırılgan ve geçici kalmasına neden olabilir.