Fon krizinden Norveç de etkilendi: 10 milyar TL'lik yatırımı varmış

Norveç Varlık Fonu, Türkiye’de soruşturmalarda adı geçen 10 şirkette 2 milyar kronluk hisse tuttuğu iddiasıyla öne çıktı.

Fonun 30 Haziran tarihli internet sitesi verilerine dayandırılan bilgilere göre bu pozisyonların değeri yaklaşık 208 milyon dolardı. Aynı bilgilere göre 10 şirketteki varlıklar, o tarihte elde tutulan 20,4 milyar kronluk ilgili portföyün yaklaşık yüzde on’una denk geliyordu.

30 Haziran verilerindeki sepet

İddiaya konu şirketler, sermaye piyasası işlemlerine ilişkin soruşturmalarda adı geçen halka açık şirketlerden oluşuyor. Fonun aradaki alım satımları bilinmiyor; Norges Bank Yatırım Yönetimi sözcüsü, 2,3 trilyon dolarlık fonun varlık bilgilerini yılda iki kez yayımladığını ve ara dönem değişiklikleri hakkında yorum yapmadığını belirtti.

Norges Bank Yatırım Yönetimi’nin, Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. hisselerinden de aldığı ileri sürüldü. Aktarılan bilgilerde bu alımdaki pay, fiyat ve işlem zamanı yer almadığı için pozisyonun büyüklüğü net değil.

En büyük kalemin, İstanbul merkezli elektrikli cihaz üreticisi Astor Enerji A.Ş.’deki yaklaşık yüzde 2 pay olduğu iddia edildi. Astor hisselerinin ay içinde yüzde 41 gerilediği belirtilirken, pozisyon korunmuşsa bu fiyat hareketi fonun Astor’daki piyasa değerini de aşağı çekmiş olur.

İkinci büyük yatırımın, 2025’te %0,17 pay alınan Destek Finans Faktoring A.Ş. olduğu aktarıldı. Destek Finans hisseleri yıl içinde yüzde 600’den fazla yükselerek temmuz ayında 1,3 trilyon liralık, yani 27,9 milyar dolarlık zirve piyasa değerine ulaştı.

Odine rallisi ve fon ölçeği

Fonun bu yıl artırdığı pozisyonlardan birinin İstanbul merkezli Odine Solutions Teknoloji Ticaret ve Sanayi A.Ş. olduğu ileri sürüldü. Odine hisseleri yıl içinde yüzde 987 yükselerek 12 Ağustos’ta şirket değerini 366 milyar liraya taşıdı; sonraki dönemde hisseler bu seviyeden yüzde 94 geriledi.

Bu hareketler, fonun toplam portföyüne göre küçük kalan bir sepetin fiyat oynaklığı nedeniyle daha görünür hale geldiğini gösteriyor. Yaklaşık 2 milyar kronluk iddia edilen pozisyon, 2,3 trilyon dolarlık portföy yanında sınırlı kalıyor; ancak soruşturma başlıkları yatırımın itibar ve yönetişim boyutunu büyütüyor.

Norges Bank Yatırım Yönetimi, 1990’larda Norveç’in petrol ve doğal gaz gelirlerini değerlendirmek için kuruldu. Fon, küresel teknoloji şirketlerindeki yatırımların desteğiyle yılın ilk yarısında 1,8 trilyon kronluk rekor kazanç elde etti.

Fonun yaklaşık 2,3 trilyon dolarlık portföyü, onu dünyanın en büyük egemen varlık fonu konumuna yerleştiriyor. Küresel borsalarda işlem gören hisselerin yaklaşık yüzde 1,5’ini elinde bulundurduğu için, tekil pozisyonlar küçük olsa bile fonun risk yönetimi kararları piyasa likiditesi açısından izleniyor.

Türkiye sepetinde üç senaryo

Fon ilgili hisselerde pozisyonlarını azaltmışsa, şirketler üzerindeki doğrudan etki satış baskısı ve daha zayıf yabancı yatırımcı algısı üzerinden görülebilir. Bu yol, Türkiye’deki benzer küçük ve orta ölçekli hisselerde risk primi arayışını artırırken, küresel ölçekte fonun toplam performansını sınırlı etkiler.

Pozisyonlar korunmuşsa, kısa vadeli sonuç soruşturmaların kapsamına ve şirketlerin açıklamalarına bağlı kalır. Astor, Destek Finans ve Odine gibi isimlerde yeni bilgi gelmemesi fiyat istikrarını destekleyebilir; ters yönde bir bulgu ise sektör genelinde değerleme iskontosunu büyütebilir.

Üçüncü yol, fonun yarı yıllık açıklama takviminin beklenmesi ve ara işlemler hakkında sessiz kalmasıdır. Bu durumda açık soru, fonun Türkiye portföyünü azaltıp azaltmadığı değil, bir sonraki varlık listesinde sermaye piyasası soruşturmalarıyla bağlantılı şirketlerin payının nasıl değiştiği olacak.