Fon düzenlemesinde gelişme: Anapara enflasyona göre güncellenecek

Fon tasfiyesi taslağı, SPK'nın 17 Eylül 2026'da aldığı kararlar kapsamındaki yatırımcılara nakit yeterliyse 1 milyon liraya kadar ara ödeme öngörüyor.

Taslağa ilişkin aktarılan bilgilere göre ödeme, yatırımcının hesaplanan alacağına ve dağıtıma hazır kaynağa bağlı olacak. Hükümler, bütün yatırım fonlarına uygulanacak bir sistem yerine, yalnızca belirtilen kararlarla tasfiye kapsamına alınmış fonları düzenliyor.

Önerilen yapı, fondan usulsüz biçimde uzaklaştırıldığı belirlenen varlıkların geri alınmasını ve sorumluların malvarlığından tahsilat yapılmasını kapsıyor. Yatırımcılara aktarılacak kaynak, tasfiye varlıklarıyla bu tahsilatlardan oluşacak; düzenleme kamu bütçesinden veya Hazineden ek finansman sağlanmaması esasına dayanıyor.

Ara ödemeyi nakit mevcudu sınırlıyor

Taslağa göre net yatırımı 1 milyon liraya ulaşmayan kişilere hesaplanan tutarın tamamı kadar ara ödeme yapılabilecek. Bu eşiğe ulaşan veya onu geçen yatırımcılar için ara ödeme tavanı 1 milyon lira olacak; ancak dağıtıma ayrılabilen para yetmezse tutarlar oransal olarak azaltılacak.

Ara ödeme hesabına enflasyon güncellemesi uygulanmayacak. Para piyasası fonları dışındaki fonlarda ayrıca, yatırımcının tasfiye kararının alındığı gündeki katılma paylarının toplam değeri aşılmayacak; dolayısıyla 1 milyon liralık tavan herkes için aynı miktarda ödeme anlamına gelmiyor.

Fon varlıkları bütün alacakları karşılamadığında ise dağıtımın dayanağı olacak net yatırımı MKK hesaplayacak. Taslak, yatırımcıların fona yatırdığı ve fondan çektiği paranın, TÜİK'in TÜFE ve Yİ-ÜFE göstergelerinin aritmetik ortalaması kullanılarak güncellenmesini, ardından ilk giren ilk çıkar yöntemiyle netleştirilmesini öngörüyor.

Hak sahiplerinin belirlenmesinde farklı kuruluşlardaki kayıtların eşleştirilmesi esas alınacak. Taslağa göre MKK, Takasbank, TEFAS ile saklama ve dağıtım kuruluşlarının verileri uzlaştırılacak; işlemleri Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) denetimi altında görevlendirilecek banka ve kurumlar yürütecek.

SPK tespiti ödeme hakkını etkiliyor

Ödeme hakkı yalnızca kayıtlarda yatırımcı olarak görünmeye bağlı olmayacak. Taslak, SPK'nın mevzuat ihlali, manipülasyon veya piyasa dolandırıcılığı yaptığını belirlediği kişilerle bunlarla ortak hareket ettiği tespit edilen kişi ve kuruluşları dağıtımın dışında bırakıyor.

Gerçek dışı değerlemeler üzerinden kazanç elde edenler için gönüllü iade yolu da öngörülüyor. Taslağa göre karşılaştırma getirisinin üzerindeki kazanç açıklanacak hesaplara yatırılabilecek; karşılaştırma, fon unvanından hareketle aynı strateji grubunda değerlendirilen fonların yıllık ortalama getirileri ve SPK'nın belirleyeceği yöntem üzerinden yapılacak.

Varlıkların nakde çevrilmesinde SPK'ya özel işlem koşulları belirleme yetkisi verilmesi öneriliyor. Borsa dışında satış, geçici fiyat marjları ve alıcıların varlıkları bir süre elden çıkaramaması bu seçenekler arasında; taslak bu araçları satış sırasında piyasa koşullarını koruma amacıyla tanımlıyor.

TMSF tahsilatı ayrı hesaplarda toplayacak

Taslak, ilişkili taraflara mevzuata aykırı, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle yapılan aktarımları fonun kaybı olarak kabul ediyor. Bu kayıplarda ve tasfiye bakiyesindeki eksikliklerde ilk sorumlu portföy yönetim şirketi olacak; buradan tahsilat sağlanamazsa SPK'nın belirlediği kişiler ve kuruluşlar şahsi sorumluluk taşıyacak.

SPK'nın bildirimiyle Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), kamu alacaklarının tahsiline ilişkin 6,2 bin sayılı kanun ile Bankacılık Kanunu kapsamındaki yetkilerinden yararlanabilecek. Taslağa göre TMSF'nin takibi bitene kadar sorumlular hakkında yeni icra işlemleri açılamayacak, yürüyen takiplerle hacizler durdurulacak.

Soruşturmalarda el konulmuş ancak doğrudan fona döndürülemeyen varlıklarda TMSF'nin kayyım olarak görevlendirilmesi öngörülüyor. Bu varlıkların mahkeme kararı sonuçlanmadan satılması ve bedellerinin ilgili fonun geri kazanım hesabına alınması da önerilen yetkiler arasında bulunuyor.

Tahsilatlar, iadeler ve satış gelirleri, TMSF'nin kendi varlıklarından ayrıştırılmış fon bazlı hesaplarda tutulacak. Taslak bu kaynakları kamu alacağı dahil hacze ve teminata kapatıyor; paranın yalnızca yatırımcılara dağıtılmasına izin veriyor.

Düzenleme yasalaşırsa uygulamanın gecikmeden başlatılması hedefleniyor. Taslak uyarınca geri alınan kaynaklar tasfiyeyi yürüten kuruluşlara, süreç kapanmışsa Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne aktarılacak; yatırımcıya ulaşacak tutarı ise hesaplanan hak sahipliği ve dağıtılabilir nakit belirleyecek.