Ukrayna diplomasisinde Avrupa yeni müzakere ekibi kuruyor

İrlanda'nın başkenti Dublin yakınlarındaki Casement Askerî Havaalanı, uluslararası diplomaside dikkat çeken bir bilgilendirme trafiğine sahne oldu. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın temsilcileri, Abu Dabi ve Moskova temaslarının hemen ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve üst düzey Avrupalı güvenlik yetkilileriyle bir araya geldi. Görüşmeler, Avrupa Siyasi Topluluğu ve gayriresmî Avrupa Birliği zirveleri için kentte bulunan kıta liderlerinin süreçte söz hakkını koruma çabalarını hızlandırdı.

Müzakere masasında E5 uzlaşısı

Kıta genelinde barış sürecinde kimin söz sahibi olacağına dair yürütülen tartışmalar, yedi kişilik yeni bir temsil formülüyle sonuçlandı. Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık'tan oluşan geleneksel yapıya İtalya ve Polonya'nın dahil edilmesiyle E5 formatı kurulurken, heyete Avrupa Komisyonu ile Avrupa Konseyi temsilcileri de eklendi. Belirlenen ulusal güvenlik danışmanları, teknik müzakereleri Avrupa adına ortak bir çerçevede koordine edecek.

Zirveye başkanlık eden Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, kıtanın tek ve net bir sesle hareket etmesinin zorunluluğunu vurguladı. Benzer şekilde İsveç Başbakanı Ulf Kristersson da bölünmüş ulusal yaklaşımların yalnızca Rusya'nın stratejik hedeflerine yarayacağı uyarısında bulundu. ABD temsilcilerinden Jared Kushner ise Avrupalı ortaklar masada yer almadan kapsamlı bir uzlaşıya varılamayacağını dile getirdi.

Mali yükümlülükler ve güvenlik mimarisi

Dublin'deki temaslar yalnızca diplomatik temsil ile sınırlı kalmayıp, olası bir barış planının somut bileşenlerine odaklandı. Yetkililer, sürdürülebilir bir ateşkesin uzun vadeli askerî, bütçesel ve kurumsal taahhütlerle desteklenmesi gerektiğine dikkat çekerek 2027 yılı için Ukrayna'nın nasıl finanse edileceğini masaya yatırdı. İrlanda Başbakanı Micheal Martin, kalıcı bir anlaşmanın içeriğinin heyet yapısı kadar kritik olduğunu ifade etti.

Görüşmelere İspanya, Hollanda ve Belçika başbakanları iç siyasi gündemleri nedeniyle katılmazken, Birleşik Krallık ve Kanada liderleri toplantılarda hazır bulundu. Slovenya Başbakanı Janez Jansa yaşanan karmaşanın Avrupa'nın kendi iç koordinasyon eksikliğinden kaynaklandığını belirtirken, Alman yetkililer kurumsal tartışmalar yerine ortak hareket alanına odaklanılması gerektiğini kaydetti.

Ufuktaki Çin zirvesi ve belirsizlikler

Avrupa diplomasisini bekleyen en kritik sınav, gelecek hafta Çin'de gerçekleşmesi planlanan ve ABD, Rusya ile Çin liderlerini bir araya getirecek görüşme olacak. Dublin'deki liderler, büyük güçlerin kendi aralarında çizeceği bir çerçevenin Ukrayna ve Avrupa'ya empoze edilme riskini yakından izliyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, söz konusu temasların geçmişteki Alaska görüşmesi gibi sonuçsuz kalmaması ve sürpriz adımlardan kaçınılması gerektiğini hatırlattı.

Teknik heyetin Washington ve Kiev ile tam bir uyum içinde kalması durumunda Avrupa, kendi güvenlik taleplerini masaya aktarma fırsatına sahip olacak. Buna karşın, küresel güçler arasında Avrupalıların katılımı olmadan varılacak erken bir mutabakatın, kıta içerisinde yeni finansman ve garanti tartışmalarını tetikleyebileceği değerlendiriliyor.