Ekonomistlerin faiz beklentisi belli oldu

TCMB faiz indirimi anketinde 20 ekonomistin 19'u, ekimde 100 baz puanlık adımla politika faizinin yüzde 37'den %36'ya inmesini bekliyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) eylül toplantısında faizi değiştirmemesinin ardından ekonomistlerin ekim tahminleri indirim yönünde birleşti. Beklenti anketinde görüş ayrılığı, indirimin yapılıp yapılmayacağından çok adımın büyüklüğünde ortaya çıktı.

Anket, Para Politikası Kurulu'nun (PPK) 22 Ekim Perşembe günkü toplantısı öncesinde düzenlendi. Katılımcıların tahminleri, kurulun açıklanmış bir kararını veya gelecek toplantılara ilişkin taahhüdünü değil, ekonomistlerin karar öncesindeki değerlendirmelerini gösteriyor.

Eylülün ardından indirim beklentisi

PPK, eylüldeki toplantısında politika faizini yüzde 37 düzeyinde bırakmıştı. Ankette ekim için hesaplanan medyanın yüzde 36 olması, ekonomistlerin tahminlerinin bu seviyeden 100 baz puanlık bir düşüş etrafında toplandığını gösteriyor.

Ankete yanıt veren ekonomistlerden biri ise 200 baz puanlık indirim öngörüyor; diğer 19 katılımcı 100 baz puanlık adım bekliyor. Böylece örneklemdeki bütün ekonomistler aynı yönü işaret ederken, daha büyük indirim tahmini tek bir katılımcıyla sınırlı kalıyor.

Bu dağılım, medyan rakamın arkasındaki görüş birliğinin kapsamını açıklıyor. Ancak katılımcıların aynı yönde tahmin vermesi, PPK kararının kesinleştiği ya da kurulun aynı değerlendirmeyi paylaştığı anlamına gelmiyor.

Eylül kararı ile ekim beklentisi arasındaki ayrım da burada önem taşıyor: İlki uygulanmış bir faiz seviyesi, ikincisi henüz gerçekleşmemiş bir karar tahmini. Bu nedenle ekimde indirim beklentisi, tek başına TCMB'nin faiz patikasını değiştirdiğinin teyidi olarak okunamaz.

Yıl sonu medyanı daha düşük

Katılımcıların yıl sonuna ilişkin politika faizi tahminlerinin medyanı yüzde 35 olarak hesaplandı. Bu düzey, ekim toplantısı için öne çıkan yüzde 36'lık medyanın da altında bulunuyor.

İki medyan birlikte değerlendirildiğinde, anketin yalnızca ekim kararına değil, yıl sonunda daha düşük bir faiz düzeyine ilişkin beklenti de içerdiği görülüyor. Bununla birlikte, bu rakamlar indirimlerin hangi toplantılarda ve hangi büyüklükte yapılacağına dair bir takvim sunmuyor.

Medyanların farklı dönemler için ayrı hesaplanan özet değerler olması da dikkate alınmalı. Ekim ve yıl sonu rakamları, bütün katılımcıların toplantı toplantı aynı faiz patikasını öngördüğü anlamına gelmediği gibi, her ekonomistin yıl sonu tahminini de açıklamıyor.

Dolayısıyla yıl sonu için yüzde 35 beklentisini, ekimdeki kararın ardından otomatik olarak gelecek yeni bir indirimle eşitlemek doğru olmaz. Anketteki iki zaman ufku, beklenen seviyeleri gösteriyor; bu seviyelere ulaşılacak karar dizisini değil.

22 Ekim için üç olasılık

Kurul 100 baz puanlık indirim yaparsa politika faizi, anketin ekim medyanına karşılık gelen yüzde 36 düzeyine gelir. Bu senaryoda karar, katılımcıların çoğunluğunun tahminiyle örtüşür; ancak yıl sonu için verilen yüzde 35 medyanı ayrı bir beklenti olarak kalır.

İndirim 200 baz puan olursa kurul, ankette yalnızca bir ekonomistin dile getirdiği büyüklükte adım atmış olur. Faizin değiştirilmemesi halinde ise eylülde korunan yüzde 37 seviyesi sürer ve karar, ankete katılan bütün ekonomistlerin indirim tahminlerinden ayrışır.

Bu olasılıkların ayrımı, kararın anket beklentisine göre nerede durduğunu ölçmeye yarar; tek başına piyasa tepkisinin yönünü belirlemez. Aynı şekilde, indirim büyüklüğünün çoğunluk tahminiyle örtüşmesi, sonraki toplantılar için verilen tahminlerin de doğrulanacağı anlamına gelmez.

22 Ekim toplantısında açıklanacak oran, beklentiler ile gerçekleşen karar arasındaki ilk karşılaştırmayı sağlayacak. Yıl sonu medyanının gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ise yalnızca ekim kararından değil, yıl sonunda uygulanacak politika faizi düzeyinden anlaşılabilecek.