Libya'da rakip gruplar seçim takvimi üzerinde uzlaşma sağladı
Libya'daki rakip gruplar, BM arabuluculuğunda 24 ay içinde seçim yapılması için anlaştı. ABD, birleşme karşılığında enerji yatırımı teşvikleri öneriyor.
Lauren Collins ·
Seçim süreci için yeni yol haritası
Libya'daki siyasi ve askeri tarafların temsilcileri, 1 Eylül 2026 tarihinde Trablus'ta düzenlenen görüşmelerde ulusal seçimlerin 24 ay içinde yapılması konusunda mutabakata vardı. Birleşmiş Milletler gözetiminde imzalanan bu anlaşma, hem başkanlık hem de parlamento seçimlerini kapsayan bir takvimi içeriyor. Süreci yönetmek amacıyla, Temsilciler Meclisi, Devlet Yüksek Konseyi, Trablus merkezli yönetim ve doğudaki askeri komuta kademesinden toplam sekiz üyeden oluşan bir "4+4 komitesi" kuruldu.
Kurumsal bölünmüşlüğü aşma çabası
Bu girişim, 2011 yılındaki ayaklanmadan bu yana ülkeyi etkisi altına alan kurumsal parçalanmışlığı gidermeyi hedefliyor. Anlaşma, Trablus'taki uluslararası tanınırlığa sahip hükümet ile Halife Hafter'in kontrolündeki doğu yönetimi arasındaki uçurumu kapatmak için bir güç paylaşımı modeli sunuyor. ABD yönetimi, tek bir yürütme organının kurulması şartıyla Libya'nın enerji sektörüne yatırım teşvikleri sağlayabileceğini belirterek diplomatik sürece destek veriyor.
Geçmişteki başarısızlıkların gölgesi
Resmi taahhütlere rağmen, sürecin önünde ciddi engeller bulunuyor. Geçmişte imzalanan 2015 Skhirat Anlaşması ve 2021 yılındaki seçim denemeleri, tarafların iktidarı bırakma konusundaki isteksizliği ve çatışan çıkarlar nedeniyle sonuçsuz kalmıştı. Uzmanlar, köklü güvensizlik ortamı ve silahlı grupların devam eden etkisi nedeniyle mevcut yol haritasının da kırılgan bir yapıda olduğunu vurguluyor.
ABD'nin yatırım ve güç paylaşımı önerisi
Washington, birleşme sürecini hızlandırmak için Beyaz Saray danışmanı Massad Boulos aracılığıyla yeni bir teklif sundu. Bu teklif, Libya'nın petrol sahalarına yönelik ABD yatırımlarını içeriyor ve tek bir hükümetin kurulmasına bağlanıyor. Ayrıca, mevcut Başbakan Abdulhamid Dibeybe'nin görevine devam etmesi ve Saddam Hafter'in başkanlık görevini üstlenmesini öngören bir güç paylaşımı formülü de tartışılan seçenekler arasında yer alıyor.
Belirsizlikler ve risk faktörleri
Anlaşmanın nihai başarısı, geçmişteki barış girişimlerini engelleyen yerleşik çıkarların ve süregelen rekabetin aşılmasına bağlı. Libya'nın 2014 seçimlerinden sonra yaşadığı silahlı çatışmalar ve derin siyasi ayrılıklar, taraflar arasındaki güvenin ne kadar zayıf olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki aylar, bu diplomatik çabanın kalıcı bir siyasi çözüme dönüşüp dönüşmeyeceğini ortaya koyacak.